به گزارش نقطه تسلیم، در روزگاری که فناوری و فضای مجازی به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره بدل شدهاند، مرز میان حریم خصوصی و نمایش عمومی به شدت کمرنگ شده است.
والدین، که روزگاری نقش محافظت کننده و راهنمای فرزندان را بر عهده داشتند، اکنون گاه خود به عاملان اصلی در معرض خطر قرار گرفتن کودکان تبدیل شدهاند و این پدیده، بهویژه در قالب بلاگری خانوادگی و تبلیغات تجاری، چهرهای نگرانکننده به خود گرفته است.
در حالی که شرکتهایی مانند گوگل ابزارهایی برای کنترل محتوای مصرفی کودکان در فضای مجازی ارائه کردهاند، اما پرسش اساسی اینجاست: اگر خود والدین، آگاهانه یا ناآگاهانه، فرزندانشان را در معرض آسیبهای روانی، اجتماعی و حتی جانی قرار دهند، چه نهادی مسئولیت حفاظت از این کودکان را بر عهده خواهد گرفت؟ چه زمانی باید زنگ خطر را برای جامعهای به صدا درآورد که در آن، کودکان نه به عنوان انسانهایی در حال رشد، بلکه به مثابه ابزارهایی برای کسب درآمد و شهرت نگریسته میشوند؟
در استان قزوین، نمونههایی از این روند نگرانکننده به چشم میخورد؛ از مادری که دختر خردسال خود را با پوششی نامتعارف در تبلیغات اینستاگرامی به نمایش میگذارد، تا نوجوانی که برای تبلیغ یک فروشگاه، جان خود را در حاشیه آزادراه به خطر میاندازد.
این موارد نه تنها مصداق سوءاستفاده رسانهای از کودکان است، بلکه نشان دهنده شکاف عمیق میان قانون، اخلاق و واقعیتهای جاری در فضای مجازی محسوب میشود.
این گزارش تلاشی است برای بازخوانی این پدیده از منظر حقوقی، روانشناختی و اجتماعی؛ هشداری به خانوادهها، نهادهای نظارتی و سیاستگذاران فرهنگی استان قزوین که اگر امروز برای صیانت از کودکی و کرامت انسانی نسل آینده اقدامی نکنند، فردا ممکن است برای اصلاح آنچه از دست رفته، بسیار دیر باشد.
کودک یا کالای تبلیغاتی؟ بلاگری که مرزهای اخلاقی مادری را جابهجا میکند
بر اساس رصدهای صورت گرفته توسط تشکل مردمی شهید آوینی، فیلمی در فضای مجازی اینستاگرام متعلق به یک بلاگر زن دیده شده که نشان میدهد موجب انحراف در نسل آینده به ویژه دختران این سرزمین است، دخترانی که مادران آینده ایران زمین هستند.
در این مورد مادری به عنوان یک بلاگر برای تبلیغ یک بوتیک لباس، لباسهایی به تن دختر کوچک خود کرده در حالی که او را بدرقه میکند به او میگوید «چه لباسهای زیبایی پوشیدی و این لباسه خیلی به تو میاد»، در حالی که لباسهایی که برای بیرون رفتن به تن دخترش کرده است، مطلوب و متعارف حضور در خیابان نیست و از همین سن بذر فرهنگ غلط را در پندار این کودک میکارد.
چنین رفتاری ممکن است کودک را به سمت بلوغ زودهنگام سوق دهد و حتی او را خیلی سریع وارد فضای اقتصادی و کسب و کار کند، چراکه او هم اکنون شریک اقتصادی کارهای بلاگری مادر تلقی میشود.
دختران نوجوانان قزوین و ریسک تبلیغات خطرآفرین
در موردی دیگر، یک دختر نوجوان با تولید محتوای اینستاگرام و با حضور در خیابانها و حاشیه جاده ورودی قزوین از سوی تهران، مخاطب را تشویق میکند که اگر به قزوین آمدید برای خرید به فلان فروشگاه بروید، اینکه این تبلیغ کننده پوشش و حجاب مناسبی برای تبلیغ ندارد، مسئلهای جدا است، اما از همه مهمتر استفاده ابزاری از این نوجوان است!
از منظر تحلیل ایمنی و خطرات جادهای، آزادراهها و خیابانهای پرتردد محل عبور خودروهای با سرعت بالا هستند و حضور انسان در این فضاها، بهویژه نوجوانان، خطر تصادف، آسیب جدی یا مرگ را به همراه دارد، همچنین نبود علائم هشدار یا تجهیزات ایمنی مثل جلیقه شبنما یا همراهی بزرگسال، ریسک مخاطرات را چند برابر میکند.
از منظر تحلیل حقوقی و اخلاقی نیز طبق قانون حمایت از کودکان و نوجوانان، هرگونه بهرهکشی یا به خطر انداختن سلامت جسمی و روانی کودک جرم محسوب میشود، اگر این اقدام توسط والدین یا عوامل اقتصادی و فروشنده تبلیغ هدایت شده باشد، میتواند مصداق سوءاستفاده رسانهای باشد، تا جایی که حتی اگر نوجوان با رضایت خود این کار را انجام داده باشد، مسئولیت قانونی و اخلاقی بر عهده بزرگسالان و پلتفرمهای انتشار محتوا خواهد بود.
نفوذ تفکرات سرمایهداری در دامنه فعالیت اینستاگرام
نظام سرمایهداری از هر ابزاری برای سود و بهرهبرداری کسب و کارهای خود استفاده میکند و برای سرمایهداران مهم نیست که این نوع کارها چه تاثیری بر تربیت فرزندان به ویژه دختران معصوم دارد.
ورود بلاگرها به عنوان تبلیغ کنندگان یک کالا یا خدمت بدون نظارت هیچ دستگاهی، فرهنگ غنی این شهر را هدف قرار داده و در حال استحاله فرهنگ دارالمونین قزوین است، به طوری که چهره قزوین این روزها فاجعه انگیز است.
از طرفی استفاده از یک دختر معصوم حتی اگر دختر خود بلاگر باشد امری صحیحی نیست، به طوری که تربیت دختران را تحت تاثیر قرار میدهد و این استفاده ابزاری از کودکان در قانون نیز دارای ممنوعیت است.
درنگ: شورای فضای مجازی استان قزوین باید روی خروجی تولید محتواهای اینستاگرام نظارت بیشتری داشته باشد، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی باید به بلاگرها شیوه درست تبلیغات را آموزش دهد و در نهایت با افرادی که خواسته یا ناخواسته زمینه را برای استحاله فرهنگی و نفوذ تفکرات منحط سرمایهداری فراهم ساختهاند، برخورد جدی صورت پذیرد.
“پایگاه خبری نقطه تسلیم در پایان آماده دریافت و انتشار توضیحات عوامل دخیل در خصوص این گزارش است.”
پژوهشگر حوزه مدیریت و کارآفرینی، خبرنگار
