به گزارش خبرنگار نقطه تسلیم، بر اساس آمار منتشر شده بیش از 68درصد جمعیت استان قزوین در صندوق تامین اجتماعی عضویت داشته که این تعداد به بیش از 900 هزار نفر می‌رسد؛ این افراد کسانی هستند که هم در کارخانه‌ها و مجموعه‌های تولیدی چرخ صنعت استان را به گردش درمی‌آورند و هم در بخش دولتی و خصوصی فعالیت می‌کنند؛ در این میان بسیاری از افراد عضو این صندوق از حق و حقوق خود اطلاع چندانی ندارند و این امر مستلزم این است که یک تشکل در راستای حمایت از این افراد فعالیت نماید.
یکی از این تشکل‌ها که در این بخش فعالیت می‌کند جامعه اسلامی کارگران است که در استان قزوین نیز مشغول به فعالیت‌های حمایتی از این حجم از جمعیت استان می‌باشد، به همین بهانه به سراغ دبیر جامعه اسلامی کارگران استان قزوین رفتیم تا با فعالیت‌ها و برنامه‌ها این مجموعه آشنا شویم. در ادامه متن این گفت و گو را می‌خوانید:
نقطه تسلیم: خودتان را معرفی کنید و بفرمایید چه شد که مسئولیت دبیرکلی جامعه اسلامی کارگران استان قزوین را پذیرفتید؟
بنده داریوش آقازاده، دارای مدرک دکتری مهندسی مالی و مدیریت ریسک هستم و در حال حاضر در اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان قزوین، به‌عنوان معاون ذیحساب شرکت آب و فاضلاب استان فعالیت می‌کنم؛ حدود ۲۵ سال سابقه خدمت در حوزه‌های تخصصی مالی، بودجه، امور اداری، تدارکات و نظارت مالی دارم.
در طول این سال‌ها، از نزدیک با مسائل اقتصادی، نظام اداری، محدودیت‌های مالی دستگاه‌های اجرایی و چالش‌های حوزه تولید و خدمات آشنا شده‌ام و پذیرش مسئولیت دبیرکلی جامعه اسلامی کارگران استان قزوین نیز از این باور سرچشمه می‌گیرد که مسائل کارگران صرفاً مسائل مربوط به حقوق و دستمزد نیست؛ بلکه موضوعاتی مانند امنیت شغلی، رفاه اجتماعی، کرامت انسانی، بهره‌وری، مهارت‌آموزی و مشارکت در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ اعتقاد دارم تشکل‌های کارگری زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که از بیان مطالبات فراتر بروند و برای حل مسائل نیز راهکارهای کارشناسی و عملیاتی ارائه دهند.
نقطه تسلیم. جامعه اسلامی کارگران اساساً چه تشکلی است و با چه هدفی تشکیل شده است؟
جامعه اسلامی کارگران یک تشکل دارای شخصیت و ساختار تشکیلاتی مشخص است که بر اساس اساسنامه و مرامنامه خود فعالیت می‌کند؛ مطابق مرامنامه، این جامعه با هدف سازمان‌دهی نیروهای مؤمن و متعهد جامعه کارگری و مشارکت در توسعه و پیشرفت کشور شکل گرفته است.
نکته مهم این است که جامعه اسلامی کارگران صرفاً یک تشکل برای پیگیری مطالبات مقطعی نیست؛ بلکه در کنار توجه به حقوق کارگران، به مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و ارتقای جایگاه نیروی کار نیز توجه دارد؛ ما معتقدیم کارگر تنها یک نیروی تولیدکننده نیست؛ بلکه یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور است و باید در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با تولید و اشتغال، صدای او شنیده شود.
نقطه تسلیم. تفاوت جامعه اسلامی کارگران با سایر تشکل‌های کارگری چیست؟
به اعتقاد من، تفاوت اصلی را باید در مبانی فکری، اهداف و نوع نگاه این تشکل جست‌وجو کرد؛ جامعه اسلامی کارگران ضمن تأکید بر حقوق قانونی و صنفی کارگران، به ارزش‌های اسلامی، عدالت اجتماعی، حفظ کرامت انسانی، تقویت تولید ملی و تحکیم روابط سازنده میان کارگر و کارفرما توجه دارد.
ما معتقدیم تقابل دائمی کارگر و کارفرما نمی‌تواند به توسعه اقتصادی منجر شود؛ البته این به معنای نادیده گرفتن حقوق کارگران نیست.؛ اتفاقاً باید زمینه‌ای فراهم شود که کارگر از امنیت شغلی و معیشتی برخوردار باشد و کارفرما نیز بتواند در محیطی باثبات، با اطمینان سرمایه‌گذاری کند و به توسعه فعالیت اقتصادی بپردازد، بنابراین، نگاه ما مبتنی بر تعامل، عدالت، مسئولیت‌پذیری و حل مسئله است.
نقطه تسلیم. مهم‌ترین اهداف جامعه اسلامی کارگران بر اساس مرامنامه چیست؟
اگر بخواهم به مهم‌ترین اهداف اشاره کنم، چند محور اساسی وجود دارد؛ نخست، دفاع از حقوق قانونی و مشروع جامعه کارگری و تلاش برای ارتقای جایگاه و منزلت نیروی کار؛ دوم، کمک به ایجاد اشتغال مولد و پایدار و حمایت از کارآفرینی؛ سوم، شناسایی و تقویت توانمندی‌های نیروی انسانی از طریق آموزش‌های تخصصی، فرهنگی و اجتماعی؛ چهارم، توسعه همکاری با سازمان‌ها، نهادها، تشکل‌ها و مجموعه‌های اقتصادی و اجتماعی؛ پنجم، مشارکت در شناسایی مسائل و ارائه راهکار برای رفع مشکلات جامعه کارگری.
در مجموع، مرامنامه بر این موضوع تأکید دارد که نیروی کار باید در مسیر پیشرفت کشور نقش فعال و مسئولانه داشته باشد.
نقطه تسلیم. ساختار تشکیلاتی جامعه اسلامی کارگران چگونه است؟
بر اساس اساسنامه، جامعه دارای ارکان و ساختار مشخصی از جمله هیئت مؤسس، مجمع عمومی، شورای مرکزی، دبیرکل، دبیران و مسئولان شعب استانی است.
این ساختار به‌منظور ایجاد نظم تشکیلاتی، تقسیم مسئولیت‌ها، نظارت بر عملکرد و امکان فعالیت در سطح ملی و استانی پیش‌بینی شده است؛ یکی از نکات مهم در این ساختار، نقش شعب استانی در شناسایی مسائل منطقه‌ای و انتقال مطالبات و پیشنهادهای کارشناسی به سطوح بالاتر تشکیلات است.
به اعتقاد من، تشکل زمانی موفق است که ساختار آن صرفاً روی کاغذ باقی نماند و هر یک از ارکان آن مسئولیت خود را به‌درستی انجام دهند.
نقطه تسلیم. مهم‌ترین وظیفه شما به‌عنوان دبیرکل جامعه اسلامی کارگران استان قزوین چیست؟
مهم‌ترین مسئولیت بنده، سازمان‌دهی فعالیت‌های جامعه در سطح استان، توسعه ارتباط با جامعه کارگری، شناسایی مسائل و مشکلات کارگران و پیگیری راهکارهای قانونی و کارشناسی برای رفع آن‌هاست.
استان قزوین به دلیل برخورداری از شهرک‌ها و نواحی صنعتی، واحدهای تولیدی متعدد، ظرفیت‌های کشاورزی و موقعیت جغرافیایی مناسب، از جایگاه اقتصادی ویژه‌ای برخوردار است؛ بنابراین، فعالیت جامعه اسلامی کارگران در این استان باید متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای واقعی آن طراحی شود.
قصد داریم ارتباط مؤثرتری با کارگران، کارفرمایان، مدیران واحدهای تولیدی، دستگاه‌های اجرایی و سایر تشکل‌های مرتبط برقرار کنیم و هدف ما این است که جامعه اسلامی کارگران به یک مرجع قابل اعتماد برای طرح مسائل و پیگیری راهکارهای حوزه کار و تولید تبدیل شود.
نقطه تسلیم. وضعیت معیشتی کارگران یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جامعه است. نگاه شما به این موضوع چیست؟
معیشت کارگران یکی از موضوعات اساسی اقتصاد کشور است و نمی‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت بود؛ واقعیت این است که افزایش هزینه‌های زندگی، تورم، مسکن، درمان، آموزش و سایر هزینه‌های خانوار فشار قابل توجهی بر طبقه کارگر وارد کرده است؛ اما معتقدم برای حل این مسئله نباید صرفاً به موضوع افزایش دستمزد نگاه کنیم.
باید مجموعه‌ای از سیاست‌ها به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد؛ از جمله کنترل تورم، تقویت قدرت خرید، توسعه مسکن کارگری، گسترش خدمات درمانی و رفاهی، حمایت از خانواده‌های کارگری و ایجاد امنیت شغلی؛ از منظر اقتصادی، افزایش درآمد اسمی زمانی اثربخش خواهد بود که با بهبود قدرت خرید واقعی همراه شود.
بنابراین، ما باید به دنبال راهکارهایی باشیم که علاوه بر افزایش درآمد، هزینه‌های ضروری خانوار کارگری را نیز کاهش دهد.
نقطه تسلیم. با توجه به شرایط اقتصادی کشور، چگونه می‌توان از اشتغال و امنیت شغلی کارگران حمایت کرد؟
امنیت شغلی ارتباط مستقیمی با سلامت اقتصادی بنگاه‌های تولیدی دارد؛ اگر واحد تولیدی با مشکلات نقدینگی، سرمایه در گردش، بدهی بانکی، نوسانات نرخ ارز، کاهش تقاضا یا افزایش هزینه‌های تولید مواجه باشد، طبیعتاً اشتغال آن نیز در معرض تهدید قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل، حمایت از کارگر باید در کنار حمایت از تولیدکننده دیده شود.
ما باید به جای نگاه مقطعی، به سمت شناسایی مشکلات مالی و اقتصادی واحدهای تولیدی حرکت کنیم؛ به اعتقاد من، ارائه خدمات مشاوره‌ای در زمینه مدیریت مالی، اصلاح ساختار سرمایه، مدیریت ریسک، کنترل هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری می‌تواند به پایداری بنگاه‌های اقتصادی و حفظ اشتغال کمک کند.
نقطه تسلیم. آیا جامعه اسلامی کارگران صرفاً به دنبال طرح مطالبات کارگری است یا در حوزه تولید و توسعه اقتصادی نیز برنامه دارد؟
قطعاً نگاه ما محدود به طرح مطالبات نیست؛ ما معتقدیم جامعه کارگری و تولیدکنندگان دو ضلع مهم یک واقعیت اقتصادی هستند و موفقیت هر یک به عملکرد دیگری وابسته است؛ اگر تولید رونق داشته باشد، زمینه اشتغال پایدار فراهم می‌شود و اگر نیروی کار از انگیزه، مهارت، امنیت و رفاه مناسب برخوردار باشد، بهره‌وری بنگاه اقتصادی نیز افزایش خواهد یافت.
بنابراین، جامعه اسلامی کارگران باید در حوزه‌هایی مانند توسعه مهارت‌های شغلی، فرهنگ کار، ارتقای بهره‌وری، کارآفرینی، آموزش‌های تخصصی و حمایت از تولید ملی نیز نقش‌آفرینی کند.
نقطه تسلیم. استان قزوین چه ظرفیت‌هایی برای فعالیت جامعه اسلامی کارگران دارد؟
قزوین یکی از استان‌های مهم صنعتی و اقتصادی کشور است؛ وجود شهرک‌های صنعتی متعدد، صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی، قطعه‌سازی، فلزی، نساجی و سایر صنایع، ظرفیت بسیار مناسبی برای فعالیت‌های هدفمند جامعه اسلامی کارگران فراهم کرده است.
در کنار این ظرفیت‌ها، موقعیت جغرافیایی استان، نزدیکی به بازارهای بزرگ مصرف، دسترسی به شبکه حمل‌ونقل و برخورداری از دانشگاه‌ها و مراکز علمی نیز فرصت‌های ارزشمندی ایجاد کرده است؛ به اعتقاد من، باید از این ظرفیت‌ها برای توسعه اشتغال، ارتقای مهارت نیروی انسانی و افزایش توان رقابتی واحدهای تولیدی استفاده کنیم.
نقطه تسلیم. یکی از مسائل مهم واحدهای تولیدی، مشکلات مالی و مدیریتی است. آیا جامعه اسلامی کارگران می‌تواند در این زمینه نقش داشته باشد؟
بله، اتفاقاً این یکی از حوزه‌هایی است که می‌تواند زمینه فعالیت تخصصی و مؤثر جامعه باشد؛ با توجه به تحصیلات و تجربه حرفه‌ای بنده در حوزه مهندسی مالی، مدیریت ریسک و امور مالی و اداری، معتقدم بسیاری از مشکلات بنگاه‌های اقتصادی صرفاً ناشی از کمبود منابع مالی نیست؛ بلکه گاهی به ساختار نامناسب تأمین مالی، ضعف مدیریت نقدینگی، نبود نظام کنترل داخلی و عدم شناخت صحیح ریسک‌های اقتصادی بازمی‌گردد.
جامعه می‌تواند با استفاده از ظرفیت متخصصان اقتصادی و مالی، زمینه شناسایی مشکلات و معرفی راهکارهای کارشناسی را فراهم کند؛ البته باید تأکید کنم که نقش جامعه در این زمینه، تسهیل ارتباط، مطالبه‌گری تخصصی و کمک به ارائه راهکار است و نه جایگزینی با مسئولیت قانونی دستگاه‌های اجرایی یا مدیران بنگاه‌ها.
نقطه تسلیم. رابطه جامعه اسلامی کارگران با کارفرمایان چگونه تعریف می‌شود؟
ما کارفرما را در مقابل کارگر تعریف نمی‌کنیم؛ بلکه معتقدیم هر دو در یک زنجیره اقتصادی قرار دارند؛ کارگر به دنبال امنیت شغلی، دستمزد مناسب و محیط کاری سالم است و کارفرما به دنبال استمرار فعالیت اقتصادی، سودآوری، بهره‌وری و بازگشت سرمایه؛ اگر این دو مجموعه در یک چارچوب عادلانه و قانونی با یکدیگر همکاری کنند، نتیجه آن به نفع تولید، اشتغال و اقتصاد استان خواهد بود.
البته این تعامل نباید موجب نادیده گرفتن حقوق قانونی کارگران شود؛ جامعه اسلامی کارگران باید در عین حمایت از حقوق نیروی کار، به دنبال ایجاد فضای تفاهم و همکاری سازنده با کارفرمایان باشد.
نقطه تسلیم. چه برنامه‌ای برای ارتباط مستقیم با کارگران واحدهای صنعتی استان دارید؟
یکی از اولویت‌های ما توسعه ارتباط میدانی با جامعه کارگری است؛ به اعتقاد من، مسائل کارگران را نمی‌توان صرفاً از پشت میز مدیریت شناخت؛ باید در محیط‌های کارگری حضور پیدا کرد، با نمایندگان کارگران و مدیران واحدهای تولیدی گفت‌وگو کرد و مشکلات را به‌صورت مستقیم شنید.
در برنامه‌های آتی، توسعه ارتباط با واحدهای تولیدی، برگزاری نشست‌های تخصصی، شناسایی مسائل مشترک کارگران و ایجاد سازوکار مشخص برای دریافت و پیگیری مطالبات در دستور کار قرار خواهد گرفت.
نقطه تسلیم. نقش آموزش و مهارت‌آموزی در بهبود وضعیت جامعه کارگری را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در اقتصاد امروز، سرمایه انسانی یکی از مهم‌ترین عوامل مزیت رقابتی محسوب می‌شود؛ ما نمی‌توانیم درباره توسعه تولید و افزایش بهره‌وری صحبت کنیم، اما از آموزش نیروی کار غافل باشیم؛ کارگران باید متناسب با تحولات فناوری، هوش مصنوعی، اتوماسیون صنعتی، مدیریت کیفیت و روش‌های نوین تولید، فرصت ارتقای مهارت داشته باشند.
از طرف دیگر، آموزش‌های مرتبط با حقوق کار، ایمنی، بهداشت حرفه‌ای، سواد مالی و مهارت‌های زندگی نیز اهمیت زیادی دارد؛ اعتقاد دارم سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی، در واقع سرمایه‌گذاری برای آینده تولید و اقتصاد کشور است.
نقطه تسلیم. آیا جامعه اسلامی کارگران قصد دارد با سایر تشکل‌ها و نهادهای استان همکاری کند؟
بله، همکاری بین‌نهادی یکی از ضرورت‌های فعالیت مؤثر تشکیلاتی است؛ ما از تعامل سازنده با دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های اقتصادی، تشکل‌های کارگری و کارفرمایی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی استقبال می‌کنیم؛ به‌ویژه در استانی مانند قزوین که از ظرفیت‌های علمی، صنعتی و اقتصادی متنوعی برخوردار است، همکاری میان نهادهای مختلف می‌تواند به حل بسیاری از مسائل کمک کند؛ هر مجموعه باید در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود فعالیت کند و همکاری‌ها نیز باید مبتنی بر منافع عمومی و مصالح جامعه کارگری باشد.
نقطه تسلیم. مهم‌ترین چالش پیش روی جامعه اسلامی کارگران استان قزوین را چه می‌دانید؟
به نظر من، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها فاصله میان ظرفیت‌های موجود تشکیلاتی و میزان اثرگذاری عملی در محیط کار و تولید است؛ ما باید بتوانیم ارتباط واقعی و مستمر با بدنه جامعه کارگری برقرار کنیم؛ همچنین لازم است از ظرفیت متخصصان، مدیران، دانشگاهیان و فعالان اقتصادی در کنار تجربه و شناخت میدانی کارگران استفاده کنیم.
چالش دیگر، ضرورت تبدیل مطالبات عمومی به پیشنهادهای کارشناسی و قابل پیگیری است؛ به عنوان مثال، وقتی درباره مشکلات معیشتی صحبت می‌کنیم، باید بتوانیم راهکارهای مشخصی در زمینه مسکن، درمان، قدرت خرید و خدمات رفاهی ارائه دهیم.
نقطه تسلیم. نگاه شما به آینده جامعه اسلامی کارگران استان قزوین چیست؟
چشم‌انداز ما این است که جامعه اسلامی کارگران استان قزوین به تشکلی فعال، معتبر، تخصصی و اثرگذار در حوزه مسائل کارگری و اقتصادی تبدیل شود؛ برای تحقق این هدف، چند محور را دنبال خواهیم کرد: تقویت ساختار تشکیلاتی و توسعه ارتباط با جامعه کارگری، شناسایی و مستندسازی مسائل کارگران استان.
ایجاد ارتباط مؤثر با واحدهای تولیدی و صنعتی، استفاده از ظرفیت متخصصان اقتصادی، مالی و حقوقی، حمایت از اشتغال پایدار و کارآفرینی، پیگیری مسائل معیشتی، رفاهی و اجتماعی کارگران، توسعه آموزش‌های تخصصی و مهارت‌آموزی؛ البته موفقیت در این مسیر نیازمند مشارکت اعضا، همراهی مسئولان و اعتماد جامعه کارگری است.
نقطه تسلیم. در پایان، چه پیامی برای کارگران، کارفرمایان و مسئولان استان قزوین دارید؟
پیام من به جامعه کارگری این است که شما سرمایه انسانی و ستون اصلی تولید و توسعه کشور هستید و مطالبات قانونی، معیشتی و اجتماعی شما باید با جدیت مورد توجه قرار گیرد.
به کارفرمایان نیز عرض می‌کنم که نیروی انسانی هزینه تولید نیست؛ بلکه سرمایه راهبردی بنگاه اقتصادی است. توجه به کرامت، امنیت و رفاه کارگران، در نهایت به افزایش بهره‌وری و پایداری کسب‌وکار منجر خواهد شد.
و خطاب به مسئولان استان تأکید می‌کنم که مسائل کارگری را باید بخشی جدایی‌ناپذیر از سیاست‌گذاری اقتصادی استان بدانیم؛ قزوین ظرفیت‌های بزرگی برای توسعه دارد؛ اما بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها بدون توجه به سرمایه انسانی و نیروی کار امکان‌پذیر نیست؛ ما در جامعه اسلامی کارگران استان قزوین آمادگی داریم در چارچوب قانون، با نگاه کارشناسی، تعامل سازنده و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، در مسیر حل مسائل جامعه کارگری و تقویت تولید و اشتغال استان گام برداریم.
باور من این است که توسعه اقتصادی بدون عدالت اجتماعی پایدار نخواهد بود و عدالت اجتماعی نیز بدون تولید، اشتغال و حفظ کرامت نیروی کار تحقق پیدا نمی‌کند؛ در پایان هم از کارفرمایان می‌خواهم عضو جامعه شوند یا در آینده با اعلام سایت تخصصی و یا سرشماره‌ای در ایتا فایل اسامی کارگران در سطح استان را به ما اعلام نمایند./
پژوهشگر حوزه مدیریت و کارآفرینی، خبرنگار
