به گزارش خبرنگار نقطه تسلیم، اعتراضات مدنی مردم ایران به گرانی و افزایش قیمتها که پس از اجرای سیاست موسوم به «حذف ارز ترجیحی» و جراحی اقتصادی دولت شکل گرفت، از هشتم دیماه ۱۴۰۴ در بسیاری از شهرهای کشور بروز یافت.
این اعتراضات در ابتدا ماهیتی صنفی و معیشتی داشت، اما با گذشت زمان و به ویژه با ورود فراخوانهای هدفمند از سوی چهرهها و جریانهای معاند، به خصوص وابستگان به خاندان پهلوی و شبکههای فارسیزبان خارجی، مسیر خود را از اعتراض مدنی به اغتشاش، آشوب و در نهایت به اقدامات تروریستی تغییر داد.
برای درک بهتر آنچه در روز ۱۸ دیماه رخ داد، بررسی پیشزمینههای امنیتی و اجتماعی حدود یک ماه پیش از این تاریخ ضروری است:
از تجمعات احساسی تا مهندسی آشوب
نخستین نشانههای التهاب را باید در روزهای پایانی آذرماه ۱۴۰۴ و ماجرای فوت خسرو علیکردی در مشهد جستوجو کرد؛ رخدادی که مراسم خاکسپاری آن به تجمعات اعتراضی منجر شد؛ اگرچه اصل این تجمعات ماهیتی احساسی داشت، اما برخی جریانهای معاند تلاش کردند از این فضا برای «کشتهسازی» و تحریک افکار عمومی بهرهبرداری کنند. در همین چارچوب، علی جوانمردی با فعالیت گسترده در شبکه تلگرام، کوشید روایتسازیهای هدفمند و التهابآفرین ارائه دهد؛ اقدامی که در نهایت به چاقو خوردن فرمانده انتظامی مشهد در میان تجمعکنندگان انجامید.
این اتفاقات در حالی رخ داد که پیشتر و بهویژه قبل و بعد از جنگ ۱۲ روزه، بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی نسبت به طراحی سناریوهای آشوب و اغتشاش از سوی رژیم صهیونیستی هشدار داده بودند، به عنوان مثال سیدمصطفی خوشچشم، کارشناس حوزه بینالملل، از جمله چهرههایی بود که بارها در رسانه ملی درباره جنگ ترکیبی آمریکا و اسرائیل علیه ایران سخن گفته و نسبت به بروز ناآرامیهای برنامهریزیشده هشدار داده بود.
فشار معیشتی، بستر اجتماعی ناآرامی
در حدود ۱۰ روز مانده به پایان آذرماه، موج تازهای از گرانی اقلام اساسی و کالاهای مصرفی کشور را فرا گرفت؛ موجی که اعتراض فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و حتی برخی کارشناسان رسانه ملی را نیز به دنبال داشت.
افزایش قیمت نهادههای دامی از جمله ذرت، جو و سویا با واکنش مجتبی عالی، عضو اتحادیه مرکزی دامداران ایران همراه شد. همزمان، حجتالاسلام ناصر رفیعی در برنامههای تلویزیونی نسبت به گرانی میوه و سوءمدیریت برخی وزرا انتقاد کرد.
بازار موبایل نیز با شوک قیمتی جدیدی مواجه شد، تا جایی که افزایش ناگهانی تعرفههای رجیستری آیفون، خرید مدلهای جدید گوشی را برای بسیاری از مردم دشوارتر کرد و اندکی بعد، کمبود برنج و افزایش همزمان قیمت آن، موج تازهای از نارضایتی اجتماعی به ویژه صنفی را در سطح کشور رقم زد.
در کنار این فشارهای اقتصادی، حادثه تروریستی گروهک جیشالظلم و شهادت سعید هادیپور از نیروهای فراجا، بهعنوان یکی دیگر از عوامل تشدید ناامنی و التهاب اجتماعی قابل توجه است.
از جنگ سایبری تا سناریوی جدید دشمن
در ادامه این تحولات، ضربه اطلاعاتی و سایبری سربازان گمنام امام زمان (عج) به رژیم صهیونیستی از طریق هک دوربین مقامات این رژیم، شوک سنگینی به ساختار امنیتی دشمن وارد کرد، این اقدام، موجی از نگرانی را در سرزمینهای اشغالی به دنبال داشت و منجر به دستگیری تعدادی از شهروندان متهم به جاسوسی برای ایران از سوی موساد شد که تحلیلگران معتقدند همین تحولات، رژیم صهیونیستی را به سمت طراحی سناریوی جدیدی علیه جمهوری اسلامی سوق داد.
در ۲۷ آذرماه، نرخ دلار از مرز ۱۳۰ هزار تومان عبور کرد و قیمت طلا نیز به بیش از ۱۴ میلیون تومان برای هر گرم رسید، وضعیتی که هجوم مردم به بازار طلا را در پی داشت.
همزمان، انتشار خبرها و شایعاتی مصوبه هیات وزیران درباره قطع یارانه دهکهای هشتم، نهم و دهم و حذف خانوارهایی که میانگین درآمد ششماهه آنها از سقفهای تعیینشده فراتر میرفت، به تشدید نگرانیهای معیشتی دامن زد.
در چنین فضایی، بیانیه شب یلدای گروههای سلطنتطلب با محوریت فراخوان به اعتراض، نقطه آغاز جریانی کاملا براندازانه بود، جریانی که به گفته سردار احمدرضا رادان، فرمانده فراجا، با هدف ایجاد اغتشاش سازمانیافته در کشور طراحی شده بود.
۱۸ دی؛ عبور از اعتراض به خشونت عریان
در روزهای منتهی به ۱۷ و ۱۸ دیماه، اگرچه اعتراضات صنفی و بازاری در برخی شهرها مشاهده میشد، اما در فضای مجازی، شبکههای وابسته به سلطنتطلبان با شعارهای هنجارشکنانه، مسیر اعتراض را به سمت تقابل خشن سوق دادند.
این روند تا ۱۸ دیماه ادامه یافت و با راهاندازی هشتگ «پهلوی برمیگرده» و «بیغیرت» از سوی معاندان خارجنشین، تلاش گستردهای برای تحریک احساسات نسل دهه هشتادی و به کارگیری آنان بهعنوان نیروهای آتشافروز صورت گرفت.
روز ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، خشونتی عریان و با الگوهای داعشگونه در برخی نقاط کشور رقم خورد، در این حوادث، نوجوانان فریبخورده و کمتحصیلات در کنار اراذل و اوباش و سارقان، به تخریب، غارت اماکن عمومی و دولتی روی آوردند.
همزمان، با پشتیبانی مستقیم موساد و آمریکا، شماری از عناصر مزدور از خارج از کشور وارد مناطق سرزمینی شدند و با استفاده از سلاح گرم و به ویژه بمبهای دستی و سلاح دستی کوکتل مولوتف اهداف انسانی و تاسیسات را هدف قرار دادند.
حمایت دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا از جریان آشوب و همچنین توییتها و خبرهایی که از سوی اسراییل مبنی بر حضور موساد در خیابان گزارش شد، عوامل آشوبگر را بیشتر فریب داد و همین موضوع موجب شد تا شدت قتل و کشتار از سوی اغتشاشگران افزایش یابد.
بر اساس آمارهای اعلامشده، در جریان این حوادث ۳۳۱۷ نفر جان خود را از دست دادند که از این میان، ۲۴۲۷ نفر به شهادت رسیدند، قطع اینترنت از همان شب، نقش مؤثری در فروکشکردن موج اغتشاشات ایفا کرد. پس از آن، در روزهای ۱۹ و ۲۰ دیماه، حضور گسترده و معنادار مردم در صحنه و پاسخ به فراخوانها، موجب شد اغتشاشگران به خطای راهبردی خود پی برده و عملا از صحنه ناآرامیها عقبنشینی کنند.
کشتن کودکان، زنان، مدافعان امنیت در فراجا، سپاه، بسیج و حتی ارتش و همچنین شهروندان بیگناه در هنگام عبور از خیابان با سلاح سرد و گرم از جمله جنایات اغتشاشگران بود که افکار عمومی ایران و جامعه جهانی را متاثر کرد./
دانش آموخته علوم سیاسی، خبرنگار حوزه اجتماعی و فرهنگی
