به گزارش نقطه تسلیم، دومین نشست خبری استاندار قزوین با اصحاب رسانه در جمع بزرگی از اهالی قلم برگزار شد، برخی از خبرنگاران علاوه بر پرسش از استاندار؛ نقدهایی به خبرنگاران، عملکرد آنان و نیز نحوه مدیریت متولیان این صنف مطرح کردند، این یادداشت نقدی بر انتقادات اصحاب رسانه در نشست با عالیترین مقام استان است.
حسن رجبی، نماینده روزنامه کیهان و نسیم قزوین از استاندار خواست که «اختلافات بین خانه مطبوعات و اداره کل ارشاد را حل و فصل کند» اما او نگفت که محل اختلاف کجاست؟ اینکه چه عاملی موجب اختلاف بین خانه و ارشاد شده است؟ و اصلا توضیح نداد که این اختلاف چیست؟ آیا سطح اختلاف در حدی است که استاندار ورود کند؟ اینکه بدون بیان مسئله دنبال راه حل بگردیم روش درستی برای حل مسائل نیست و یک خبرنگار با استفاده از قلم خود باید این اختلافات را به طور شفاف و واضح برای جامعه رسانهای استان بیان کند، بنویسد، تحلیل نماید و مطالبهگری کند.
سحر علیخانی سردبیر صبح قزوین ضمن اشاره به این موضوع که «دود آتش اختلافات به چشم رسانهها میرود، از استاندار خواست سرپرستی و حمایت رسانهها را بر عهده بگیرد و یک دست نوازش بر سر رسانه بکشد» این خبرنگار اما اشاره نکرد که این دودی که به چشم رسانهها رفته چیست؟ کدام خبرنگاران دود به چشمشان رفته؟ خبرنگاران منتقد خانه مطبوعات یا خبرنگاران همراه خانه مطبوعات؟ آیا بر اساس قانون، خانه مطبوعات وظیفه مدیریت خبرنگاران و برنامهریزی برای آنها را ندارد و نمیتواند سرپرست خبرنگاران باشد؟ آیا خانه مطبوعات در انجام وظایف خود کوتاهی کرده است؟
علیرضا ضرغامی مدیر خبرگزاری تسنیم استان قزوین نطق بلندی در این نشست داشت، او «فضای خبرنگاران را دچار بیماران مزمنی دانست که به دنبال کارت هدیه هستند و از حضور افرادی که خبرنگار نیستند در این جلسه نیز متعجب بود و برای این موضوع راهکار نیز داشت»، شاید ذکر این ضرب المثل ضروری باشد که “مهمون از مهمون بدش میاد، صاحبخونه از هر دو” و این یعنی مهمان وقتی به مهمانی میرود، دوست دارد تنها مهمانِ آن جمع خودش باشد تا صاحبخانه به طور ویژه از او پذیرایی کند، از بعد اخلاقی اگر بنگریم، صاحب خانه اختیار دارد که چه کسی را دعوت کند و چه کسی را دعوت نکند و اخلاقی نیست که یک مهمان به صاحبخانه بگوید چرا افراد دیگر را نیز دعوت کردهای در صورتی که او صاحب خانه و صاحب اختیار است و ادب حکم میکند که به تصمیم صاحب خانه احترام بگذاریم.
اینکه صاحب خانه کرم دارد و تحفهای به حضار هدیه میدهد، قابل تقدیر است هر چند اندک، و این بی اخلاقی و ناسپاسی است که میهان بگوید چه کسی باید بگیرد و چه کسی نباید بگیرد، چرا کم بود؟ چرا زیاد بود؟ چرا این بود؟ چرا آن نبود؟، میهمان باید حرمت صاحبخانه را حفظ کند و نباید برای او تعیین تکلیف نماید.
جعفر بخشی بینیاز، نویسنده و از پیشکسوتان عرصه رسانه نیز به این موضوع اشاره کرد که «خبرنگاران چقدر به مدیریت استان کمک کرده اند و چگونه با یک توییت مانع کار شدهاند» که قضاوت در این خصوص بسیار سخت است شاید همان توییت نیز به نیت اصلاح منتشر شده باشد.
مهدی بیگدلو خبرنگار خبرگزاری فارس پس از این نشست با انتشار ویدئویی از نشست خبری استاندار قزوین در صفحه اینستاگرام خود « ۲۰ درصد این جمع را خبرنگار دانسته و مابقی را افرادی خوانده که توان نوشتن یک خبر ساده بدون غلط را هم ندارند» و به دنبال معالجه برای درمان این عارضه است، یک ضرب المثل قدیمی میگوید: “یک سوزن به خودت بزن یک جوالدوز به مردم”، درست است که استاندار بالاترین مقام اجرایی استان قزوین است و میتواند به صورت دستوری برخی مسائل را حل و فصل کند، اما خود ما خبرنگاران برای بهبود این وضعیت چه کاری انجام دادهایم که از استاندار انتظار داریم؟ آیا تاکنون در این خصوص یک یادداشت نگاشتهایم؟ آیا آن بخش ۲۰ درصد از اصحاب رسانه که بدون سو استفاده کار خبری میکنند به وظایف خبرنگاری خود عمل کردهاند؟ این درصد چه تعداد تحلیل و یادداشت در طول سال مینویسند؟
در این جلسه استاندار قزوین در خصوص موارد یادشده خبرنگاران گفت که «این موضوع باید بین خانه و ارشاد حل شود و آقای هوشمندی مدیرکل ارشاد ابراز امیدواری که با تدوین سند رسانه استان برخی مشکلات حل شود.»
اگر چه نگارنده به عنوان یک پژوهشگر و یک خبرنگار نسبت به همه عزیزان خبرنگار استان سبقه کمتری در این حوزه دارم، اما لازم میدانم برخی نکات را به جهت کاربست در تصمیمسازی متولیان امر و نیز خبرنگاران یادآور شوم:
۱. چرا هیچ یک از خبرنگاران محترم استان قزوین به مسئله اختلافی بین خانه مطبوعات و اداره کل ارشاد به طور واضح و شفاف اشاره نکردند و چرا در این خصوص تاکنون دست به قلم نشده و چیزی ننوشتهاند؟ آیا اختلاف بین خانه و ارشاد است یا بین خبرنگاران و خانه مطبوعات؟ اگر بین خانه و ارشاد است که به زعم گفتههای استاندار باید در اداره کل ارشاد رفع و رجوع شود، اما اگر این اختلاف بین خانه و خبرنگاران است باید توسط خانه و خبرنگاران حل و فصل شود و طرح این مسائل در نشست خبری استاندار کاری عاقلانه و منطقی نیست، چرا که خبرنگاران صاحب قلم هستند و این قلم نیز اگر بنویسد قدرتمند است و در نهایت پیشنهاد میشود مدیر کل ارشاد استان قزوین به عنوان پدر خانواده، بین خانه مطبوعات و خبرنگاران منتقد میانجگری کرده و با بسترسازی و زمینه گفت و گو اختلافات را حل و فصل نماید.
۲. پژوهشگران بر این باورند که شناخت مسئله نیمی از حل مسئله است، اینکه خبرنگاران هنوز نمیدانند مسئله چیست و انتقاداتی را با استاندار در میان میگذارند جای تعجب است! این عزیزان اگر منتقد هستند چرا زمانی که اتاق بازرگانی مانع ورود برخی خبرنگاران شد، هیچ یک به دفاع از او نپرداختند و حق او را از خانه مطبوعات مطالبه گری نکردند که آیا این اتاق مطبوعات است و آن خانه بازرگانی؟
۳. اینکه برخی دغدغه تحلیل و نوشتن از خبرنگاران دارند این موضوعی بسیار با اهمیت است، اما همان کسانی که چنین انتقاداتی را به جامعه خبری استان دارند، خودشان حتی ماهی یکبار هم تحلیل و یادداشت موثر ندارند، منظورم همان ۲۰ درصدی است که یکی از دوستان مطرح کرد.
۴. دراز کردن دست کمک به سوی دولت کار بدی نیست، اما رسانهای میتواند حرف حق را بزند که وامدار هیچ فرد و دستگاهی نباشد، چه برسد به دولت که مدیریت استان را برعهده دارد و در بودجه های فرهنگی هم از رسانه ها حمایت کند، آن وقت است که دیگر زبان در دهان خواهد ماند و نقدی صورت نخواهد گرفت.
۵. اینکه جمعی نزدیک به ۲۰۰ نفر در نشست خبری استاندار قزوین حضور دارند که برخی کانال خبری هستند، بعضی یک صفحه مجازی و برخی به گونهای دیگر؛ شاید این نقد بر خانه مطبوعات وارد باشد، ولی دعوتکننده استانداری بوده و تشخیص داده است که این افراد حضور داشته باشند، همه میهمانها برای صاحب خانه عزیز هستند و این بیادبی و بیاخلاقی است که میهمان در کار میزبان دخالت کند، از طرفی ذکر مسائل پیش پا افتاده و به قول قدیمیها «دوبهمزنی» در نشست با نماینده رییس جمهور در استان از فرهنگ غنی خبرنگاران به دور است، ای کاش نقد را بیاموزیم و روشمند آن را به کار گیریم تا اثربخش باشیم.
۶. کسانی هم که راهکارهایی برای بهبود وضعیت این صنف دارند، میتوانند این راهکارها را با خانه مطبوعات در میان بگذارند و از این طریق راه رشد و ترقی خبرنگاران آماتور را دنبال کنند، همچنین میتوانند این پیشنهادات را در رسانه خود بنویسند و مطالبه گری کنند.
– در خصوص بند قبلی به فرض اینکه گوش شنوایی از طریق خانه مطبوعات وجود ندارد آنها میتوانند خودشان را برای دوره بعدی خانه مطبوعات آماده کنند و با شبکهسازی برای حمایت از برنامههای پیشرفت و ترقی صنف خبرنگاران، این راهکارها را زمانی که مسوولیت در این خانه پیدا کردند اجرایی کنند؛ چه بسا افرادی پیش از این مسوولیت داشتند، ولی کارهای اثربخشی در این خصوص انجام نداند.
۷. قدرت یک خبرنگار در قلم اوست، همانطور که خدوند سبحان در قرآن کریم به قلم قسم یاد میکند؛ نشان دهنده اهمیت قلم است و انتظار میرود این عزیزان بعد از آن نشست این مسائل را فراموش نکرده، دست به قلم شده و در خصوص این مسائل تبیین و تحلیل کرده و راهکار ارائه بدهند و درصورت عدم پاسخ از سوی متولیان، این امر را پیوسته مطالبهگری کنند تا به سرانجام برسد.
۸. نکته مهم دیگر این است که تدوین سند رسانهای استان به تنهایی نمیتواند مشکلات را حل کند، همانگونه که صدها سند برنامهریزی در سطح کشور و استان تدوین شده و راهگشا نبوده است، به عنوان مثال سند چشم انداز ۱۴۰۴؛ بلکه این کار مستلزم تفکر، خلاقیت و اراده برای حل مسائل است، درست است که این مسائل یک شبه به وجود نیامده، ولی میشود در مدت کوتاهی آن را حل نمود.
– از طرفی وقتی سازوکار خانه مطبوعات بر اساس قانون دیده شده این خانه میتواند بر اساس وظایف قانونی خود برای چنین مسائلی راهکار ارائه دهد و حداقل کار این است که در یک نشسست صمیمانه با دغدغهمندان اهل رسانه این مسائل گفت و شنود شده و خانه برای حل آن گام بردارد و اگر چنین نشد ظرفیتهای قانونی مختلفی برای آن وجود دارد.
نکته ظریف دیگر این است که کسانی که کارت هدیه خبرنگاران اشاره داشتند، خودشان در صف کارت هدیه بودند، اگر خوب نیست نگیر برادر.
۹. پیشنهاد آخر به خانه مطبوعات این است که باید برنامهریزی شود خبرنگاران سطح بندی شوند و این کار مستلزم تدوین شاخصهای عملکرد حرفهای خبرنگاری مانند نقد راهگشا، تحلیل راهبردی، یادداشت حرفهای و غیره باشد؛ به عنوان مثال خبرنگاران در چند سطح حرفهای، نیمهحرفهای و مبتدی رتبهبندی شده و به تناسب موضوعات نشستها و یا مسائل مربوطه دعوت شوند و یا بنویسند؛ مثلا در یک نشست اقتصادی حتما خبرنگاری که به صورت حرفهای اقتصادی مینویسد حضور داشته باشد و نیز حیطه تخصصی خبرنگاران مشخص گردد تا در موقع لزوم و برای مطالبه گری در یک موضوع خاص تیمی از خبرنگاران به آن موضوع بپردازند و این مستلزم یک برنامه جامع بلند مدت است که حقیر اعلام آمادگی میکنم با توجه به اینکه دستی بر آتش پژوهش دارم از هر گونه کمکی در این مورد دریغ نکنم.
درنگ:
خبرنگاران رسالت هدایت پیشرفت و آبادانی کشور را دارند، چه بسا مسائلی در کشور با یک توئیت یا یک یادداشت منطقی و با استدلال، مطالبه گری شده و به نتیجه رسیده است.
مطالبهگری با قلم؛ قدرتمندترین سلاح خبرنگاران است و یک خبرنگار میتواند دغدغههای خود و مردم را در قالب یادداشت، گزارش و غیره مطرح و به استناد قانون از مسئولان مطالبه گری کند، حتی اگر این انتقادات در خصوص صنف خبرنگاران و اصحاب رسانه باشد، یک خبرنگار کسی است که مینویسد و خروجی یک خبرنگار به قلم اوست و آنکه توان نوشتن را ندارد، اشتباه وارد این عرصه شده است.
الحمدلله در کشور جمهوری اسلامی، فضا بگونهای است که حتی رهبری نیز خود را فارغ از نقد نمیداند و بارها فرمودهاند: “حتی رهبری را هم نقد کنید”، در جایی که بالاترین مقام کشور اینگونه میاندیشد چطور مسئولین میتوانند از آماج نقد منصفانه مصون بمانند؟ همچنین با تدابیری که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در اعطای مجوزهای رسانهای در پیش گرفته، پس فضا آماده است و فقط کافی است که دست به قلم شوید.
زحمات همه خبرنگاران قابل تقدیر است اما نباید به گونهای شود که این ضرب المثل مصداق پیدا کند که “غلام خودخوانده ادعای پادشاهی میکند”، منتی بر کسی نیست که خبرنگاران کار میکنند، حمایتها کم است، وضعیت مالی خراب است، اما این نباید مانع از این بشود که وظایف یک خبرنگار حرفهای به فراموشی سپرده شود، اگر خبرنگار به رسالت خود عمل نکند جامعه به بیراهه خواهد رفت و این نقد خبرنگاران است که جامعه را خواهد ساخت.
اگر وضعیت خبرنگاران استان قزوین به زعم یکی از پیشکسوتان رسانه که پیش از این پایگاه خبری تحلیلی نقطه تسلیم با او مصاحبه کرده و او فضا را فاجعه انگیز خوانده است، به دست خود ما اینگونه شده است، وقتی خبرنگاری در جمع مسوولان عالی استان تنها به تعریف و تمجید میپردازد و حتی کلمهای به نقد نمیگوید، او منافع فردی را بر منافع جمعی ترجیح میدهد و اگر چنین نیست برای حفظ جایگاه خود نقدها را بیان نمیکند.
نکته آخر اینکه این نشست هم گذشت و انشالله تا سال آینده خواهیم دید همین دوستانی که نقدی بر عرصه خبرنگاران دارند تا نشست سال ۱۴۰۵ چند مطلب نقادانه خواهند نوشت، مطالبهگری خواهند کرد، چند تحلیل و چند تبیین منتشر خواهند کرد و رسالت خود را انجام خواهند داد؛ حال اینکه حساب کسانی که خبرنگارنما هستند از خبرنگاران حرفهای، از خروجیهای آنها مشخص است./
پژوهشگر حوزه مدیریت و کارآفرینی، خبرنگار
عالی بود و قابل تامل👏👏👏