به گزارش سرویس خارجی نقطه تسلیم، دو زن با حجاب و یک مرد مسلمان جوان نزدیک ورودی مرکز تجربه اسلام روتردام منتظر ایستادهاند.
در داخل، سه دوست غیرمسلمان در حال تماشای تاریخ پویانمایی شدهای از اسلام هستند که روی صفحهای بزرگ در بالای سرشان پخش میشود.
راهنمای آنها، طارق ۲۱ ساله که به درخواست مرکز فقط با نام کوچکش معرفی میشود، به زودی آنها را دور هم جمع میکند و از میان یک سری تاسیسات همهجانبه راهنمایشان میکند.
مرکز تجربه اسلام (IXC) به جای تکیه بر سخنرانی، نمایشگاه یا مطالب چاپی، از واقعیت مجازی و داستان سرایی تعاملی برای آشنایی بازدیدکنندگان با تاریخ، آموزهها و تجربه زیسته اسلام استفاده میکند.
این مدل در زمانی که پرسشها درباره اسلام، ادغام اجتماعی و تنوع مذهبی در گفتمان عمومی هلند برجسته است، مورد توجه بازدیدکنندگان مسلمان و غیرمسلمان و همچنین گروههای مدارس و مراکز آموزش معلمان قرار گرفته است.
IXC هر هفته میزبان گروههای مدرسه، دانشجویان دانشگاه و سازمانهای اجتماعی است و به گفته این مرکز، در ۲ سال و نیم گذشته از نزدیک به ۵۰ هزار بازدیدکننده پذیرایی کرده است.
این مرکز در ژوئن ۲۰۲۳ (خرداد ۱۴۰۲) توسط یورام فن کلاورن، سیاستمدار پیشین راستگرای هلندی، افتتاح شد که زمانی به خاطر دیدگاههای ضداسلامی خود به عنوان عضوی از حزب برای آزادی (Party for Freedom) شناخته میشد.
بازدیدکنندگان میگویند: میتوانید چیزی مثل حج را که در قاره دیگری رخ میدهد، بسیار به مردم نزدیکتر کنید، از طریق یک تجربه مجازی، میتوانید فاصلهای نزدیک با تجارب اسلام داشته باشید.
اولین السولتانی (Evelyn Alsultany) استاد مطالعات آمریکا و قومیت در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، میگوید مسلمانان در رسانههای غربی برای مدت طولانی از طریق چارچوبهای تروریسم، جنگ، مناقشه سیاسی یا امنیت ملی ظاهر شدهاند و به گفته او، این تجربه به مخاطبان امکان میدهد با مسلمانان خارج از این روایتها مواجه شوند.
در یک اتاق، گروهی از بازدیدکنندگان غیرمسلمان به آرامی در امتداد ردیفی از نمایشگرهای روشن حرکت میکنند، هدفون بر گوش و دستگاه صوتی در دست دارند؛ آنها زیر تابلویی درخشان که «زیارت» روی آن نوشته شده میایستند، در حالی که توضیحاتی درباره حج میشنوند و یک مدل دیجیتال از کعبه درون یک ویترین شیشهای میدرخشد.
در اتاق دیگر، ۲ زن محجبه و مرد جوان در صندلیهای سفید نورانی زیر هدستهای واقعیت مجازی مینشینند، صحنههای پویانمایی شده در شبه جزیره عربستان در قرن هفتم میلادی، مردی را با لباس سفید نشان میدهد که در میان سکونتگاههای بیابانی و بازارها حرکت میکند و شخصیتهایی مانند بلال حبشی، اولین موذن، را معرفی میکند.
شخصیتهای ساخته شده با هوش مصنوعی از طریق صفحههای تعاملی به سوالات بازدیدکنندگان پاسخ میدهند و نمایشگر دیگری داستان مسلمانان تازه مسلمان شده، از جمله مالکوم ایکس، محمد علی و خود فن کلاورن را روایت میکند.
نیک، ۲۸ ساله، که با برام از مرکز بازدید میکرد، میگوید علاقهاش به IXC با خود فن کلاورن آغاز شد، چون «اگر کسی از ضداسلامترین حزب سیاسی هلند درباره اسلام تحقیق کند و کاملا نظر خود را تغییر دهد، شما هم کنجکاو میشوید.»
برای حامیان این پروژه، پتانسیل آموزشی فراتر از خود موزه است و در کشوری که مناظرات درباره اسلام، هویت و ادغام اجتماعی همچنان از نظر سیاسی دشوار است، IXC در تلاش است تا کاری غیرمعمول انجام دهد.
مهمترین پرسش این است که آیا فناوری همهجانبه میتواند نگرشها را تغییر دهد؟
دانش آموخته علوم سیاسی، خبرنگار حوزه اجتماعی و فرهنگی
