به گزارش سرویس بین المللی نقطه تسلیم، مرشایمر در گفتگو با تام سوئیزر گفت: ایران از سوی آمریکا و اسرائیل با آنچه او “تهدیدی وجودی” میداند مواجه است و وقتی کشوری احساس کند برای بقا میجنگد، برای وادار کردن آن به تسلیم باید «درد و فشار فوقالعادهای» به آن وارد شود و چنین فرآیندی بهسرعت اتفاق نخواهد افتاد.
او افزود: وقتی با یک تهدید وجودی مواجه هستید، گرایش طبیعی این است که تا پای جان بجنگید.
محاصره و فشار اقتصادی تاکنون نتوانسته ایران را تسلیم کند
مرشایمر با اشاره به محاصرههای اعمالشده علیه ایران گفت این اقدامات تاکنون نتیجه مورد انتظار آمریکا را به همراه نداشته است. به اعتقاد او، دولت ترامپ به دلیل ناکامی گزینه نظامی، اکنون تلاش میکند با تشدید فشار اقتصادی، ایران را تقریباً بهطور کامل از اقتصاد جهانی منزوی کند.
به گفته او، راهبرد آمریکا قطع ارتباط اقتصادی ایران با کشورهایی مانند چین، روسیه، پاکستان و امارات متحده عربی و ترکیب آن با محاصره دریایی است تا ایران در نهایت مجبور به تسلیم شود؛ اما مرشایمر این راهبرد را محکوم به شکست میداند.
آمریکا نمیتواند چین و روسیه را برای قطع رابطه با ایران تحت فشار قرار دهد
مرشایمر چین و روسیه را دو مانع اصلی در مسیر راهبرد اقتصادی آمریکا دانست؛ او گفت چین، که بزرگترین شریک تجاری ایران است، اعلام کرده که در این زمینه با آمریکا همراهی نخواهد کرد و روسیه نیز حاضر نیست چنین فشاری را علیه ایران اعمال کند.
او تأکید کرد که چین و روسیه خود آمریکا را تهدیدی جدی برای منافعشان میدانند و منافع مشترکی در جلوگیری از شکست ایران دارند؛ این تصور که ما اهرم فشار قهری بر چین یا حتی روسیه داریم، استدلالی خندهآور است.
وی با اشاره به روابط تجاری آمریکا و چین افزود که دو کشور سالانه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار تجارت دارند و بعید است واشنگتن برای مجازات چین به دلیل ادامه روابط اقتصادی با ایران، وارد چنین رویاروییای شود.
ایران تنها نیست؛ شکلگیری یک ائتلاف موازنهگر در برابر آمریکا
به اعتقاد مرشایمر، سیاست خارجی آمریکا موجب شده کشورهای بیشتری در برابر واشنگتن قرار بگیرند. او گفت روسیه، چین، کره شمالی و ایران در قالب یک «ائتلاف موازنهگر سست» در برابر آمریکا به یکدیگر نزدیک شدهاند.
او این وضعیت را با شرایط سال ۲۰۱۵ و توافق هستهای برجام مقایسه کرد و گفت در زمان دولت باراک اوباما، آمریکا توانست برجام را پیش ببرد زیرا از حمایت گسترده اروپا، روسیه و چین برخوردار بود؛ اما اکنون شرایط کاملاً متفاوت است.
فشار اقتصادی ممکن است به جای تسلیم، به تشدید درگیری منجر شود
مرشایمر هشدار داد که اگر فشار اقتصادی ایران را به «لبه پرتگاه» برساند، نباید انتظار داشت تهران تسلیم شود. به گفته او، ایران از توانایی نظامی قابلتوجهی شامل موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها برخوردار است و میتواند در خاورمیانه خسارت سنگینی وارد کند.
او هشدار داد که ایران میتواند به کشورهایی آسیب وارد کند که اقتصاد جهانی بهشدت به آنها وابسته است و تشدید درگیری میتواند خلیج فارس را به صحنهای از بحران تبدیل کند.
در سیاست فشار علیه ایران، آمریکا واکنش طرف مقابل را در نظر نمیگیرد
یکی از انتقادات اصلی مرشایمر به راهبرد دولت ترامپ این بود که واشنگتن به واکنش احتمالی ایران توجه کافی ندارد. او با استفاده از یک تشبیه ورزشی گفت وقتی به طرف مقابل ضربه میزنید، نباید انتظار داشته باشید که او روی زمین بیفتد و مبارزه تمام شود؛ طرف مقابل نیز واکنش نشان خواهد داد.
از دیدگاه مرشایمر، استراتژیستها باید پیش از هر اقدام بپرسند طرف مقابل در پاسخ چه خواهد کرد، اما به گفته او، آمریکا در برخورد با ایران بارها این مسئله را نادیده گرفته است.
مرشایمر معتقد است آمریکا در جنگ ایران گزینه نظامی مؤثری ندارد
مرشایمر گفت: آمریکا عملاً از گزینه نظامی خود علیه ایران عقبنشینی کرده است؛ او یکی از دلایل این وضعیت را کمبود شدید مهمات دانست و گفت آمریکا و اسرائیل در جریان درگیریهای پیشین بخش قابلتوجهی از ذخایر موشکهای دفاعی خود را مصرف کردهاند و جایگزینی این مهمات سالها زمان خواهد برد.
او همچنین تأکید کرد که آمریکا «تمام ترفندهای موجود» را امتحان کرده و گزینه نظامی مؤثری برای حل مسئله در اختیار ندارد.
توانایی ایران برای حمله تهاجمی افزایش یافته است
مرشایمر گفت: در آغاز جنگ، آمریکا تنها طرفی بود که از توانایی نظامی تهاجمی برخوردار بود و ایران عمدتاً رویکردی دفاعی داشت؛ اما این وضعیت بهتدریج تغییر کرده است؛ به گفته او، ایران به این نتیجه رسیده که توانایی موشکی و پهپادی قابلتوجهی دارد و همزمان نیروهای تندروتر در ساختار قدرت ایران نقش بیشتری پیدا کردهاند.
مرشایمر با این حال گفت بعید است ایران بدون ضرورت، عملیات تهاجمی را آغاز کند، اما در مقایسه با ابتدای جنگ، تمایل به استفاده تهاجمی از قدرت نظامی اکنون تا حد زیادی از سوی آمریکا به سمت ایران منتقل شده است.
مرشایمر: تندروها در ایران اکنون «قطار» را هدایت میکنند
او درباره اختلافنظر میان مقامهای ایرانی گفت رئیسجمهور و رئیس مجلس ایران لزوماً تصمیمگیرندگان اصلی در این وضعیت نیستند و به اعتقاد او، نیروهای تندروتر در جایگاه تعیینکننده قرار گرفتهاند.
مرشایمر معتقد است ایران در شرایط فعلی نباید در برابر آمریکا و اسرائیل امتیاز بدهد، زیرا از دید او این دو کشور تهدیدی وجودی برای ایران محسوب میشوند؛ او گفت ایران پس از تجربه توافق تفاهم ۱۷ ژوئن به این نتیجه رسیده که نمیتواند به توافقات با آمریکا اعتماد کند، زیرا به گفته او، این واشنگتن بود که از آن تفاهم خارج شد.
درباره تنگه هرمز، ایران اهرم مهمی در اختیار دارد
مرشایمر تأکید کرد که ایران توانایی نظامی لازم برای ایجاد اختلال جدی در جریان نفت و اقتصاد منطقه را در اختیار دارد و گفت: ایران میتواند با استفاده از موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها به زیرساختهای مهم منطقه آسیب بزند و در صورت تشدید درگیری، پیامدهای آن میتواند فراتر از ایران و خاورمیانه باشد و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
انتقال ناوهای آمریکا به خاورمیانه، توان بازدارندگی در شرق آسیا را تضعیف کرده است
مرشایمر با اشاره به انتقال ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشنگتن» به خلیج فارس گفت این اقدام در کنار خارج کردن برخی سامانههای دفاعی آمریکا از ژاپن و کره جنوبی، تواناییهای واشنگتن برای مهار چین در شرق آسیا را کاهش داده است.
او البته تأکید کرد که شواهدی نمیبیند که چین به این نتیجه رسیده باشد اکنون زمان حمله به تایوان یا تشدید رویارویی در دریای چین جنوبی است؛ با این حال، از دید او، تواناییهای آمریکا در شرق آسیا نسبت به یک سال قبل تضعیف شده است.
درباره عمان: آمریکا از کنار گذاشته شدن در مذاکرات هرمز نگران است
مرشایمر درباره اختلاف اخیر ترامپ با عمان گفت یکی از نگرانیهای اصلی آمریکا این است که عمان و ایران درباره نحوه کنترل تنگه هرمز به توافق برسند و واشنگتن در این روند کنار گذاشته شود.
به گفته او، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در شرایط فعلی بیش از هر چیز خواهان پایان جنگ هستند و حاضرند تا حدی با ایران همکاری کنند؛ از دید مرشایمر، حرکت دولت ترامپ به سمت تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، با تمایل عمان برای همکاری با تهران در تضاد قرار گرفته است.
احتمال استفاده آمریکا از سلاح هستهای تاکتیکی؛ هشدار مرشایمر
مرشایمر در پایان گفت گزارشهایی درباره احتمال بررسی استفاده دولت ترامپ از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه ایران منتشر شده است.
او تأکید کرد که نمیگوید دولت ترامپ بهطور جدی تصمیم به استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی گرفته است، اما هشدار داد در شرایطی که یک کشور با احتمال شکست و تحقیر گسترده مواجه باشد، ممکن است به اقداماتی برای «نجات خود از شکست» روی بیاورد.
او گفت بعید میداند آمریکا از سلاح هستهای استفاده کند، اما نباید احتمال حرکت واشنگتن به سمت اقدامات بسیار غیرعادی و خطرناک را دستکم گرفت./
برنامه نویس، دانشآموخته علوم سیاسی و پژوهشگر تحریمهای اقتصادی
