به گزارش نقطه تسلیم، پس از ورود فنآوری به عرصه کشاورزی و تولید و بکارگیری انواع سموم و کودهای ساخته دست بشر که عمدتا شیمیایی هستند، گروهی از دانشمندان و افرادی که در این حوزه مطالعه میکنند با مطالعه به این نتیجه رسیدهاند که چنین روشهایی نه تنها به سلامت انسان آسیب میرساند، بلکه موجب تخریب محیط زیست میشود.
در دهههای اخیر، افزایش چشمگیر بیماریهای غیرواگیر مانند سرطان، دیابت، مشکلات گوارشی، افسردگی و اختلالات هورمونی و نارساییهای ژنتیکی، توجه متخصصان حوزه سلامت و محیط زیست را به عوامل تغذیهای جلب کرده است.
پژوهشهای متعدد نشان میدهد که مصرف مواد غذایی آلوده به سموم شیمیایی، آفتکشها، کودهای صنعتی، هورمونها و مواد نگهدارنده غیرمجاز، مهمترین علت افزایش این بیماریهاست.
در چنین شرایطی، محصولات ارگانیک به عنوان یک راهکار علمی، اخلاقی و اکولوژیکی برای حفظ سلامت انسان و محیطزیست اهمیت ویژهای پیدا کردهاند و بر وزارت جهاد کشاورزی بعنوان متولی تامین سلامت غذایی فرض است که نکات ذیل را در اولویت و توجه قرار دهد:
۱. سلامت انسان و کاهش مواجهه با سموم
کشاورزی صنعتی برای افزایش سرعت تولید و سود اقتصادی، از مقادیر بالای آفتکشها، قارچکشها و کودهای شیمیایی استفاده میکند.
بخش قابل توجهی از این مواد بهصورت باقیمانده روی محصولات غذایی باقی میماند و با مصرف روزانه وارد بدن انسان میشود. تحقیقات سازمان بهداشت جهانی نشان داده است که تماس بلندمدت با این ترکیبات میتواند خطر سرطان، اختلالات غدد درونریز، ناباروری، چاقی، ضعف سیستم ایمنی و مشکلات عصبی را افزایش دهد.
در مقابل، محصولات ارگانیک بدون استفاده از سموم شیمیایی، کودهای مصنوعی یا هورمونهای رشد تولید میشوند.
پژوهشهای دانشگاه نیوکاسل نشان میدهد که مصرف مواد ارگانیک میتواند میزان مواجهه بدن با آفتکشها را تا ۸۰ الی ۹۰ درصد کاهش دهد.
۲. کیفیت تغذیهای بالاتر
محصولات ارگانیک معمولاً دارای مقادیر بیشتری آنتیاکسیدان، پلیفنول، ویتامین C و مواد معدنی هستند.
دلیل آن این است که گیاه در شرایط طبیعیتر و بدون اتکای مصنوعی به کودهای شیمیایی رشد کرده و برای دفاع طبیعی، ترکیبات مفید بیشتری تولید میکند.
این مواد نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب دارند و از بدن در برابر بیماریهای مزمن محافظت میکنند.
۳. اصول اکولوژیکی و حفظ چرخههای طبیعی
از دیدگاه اکولوژیکی، طبیعت یک نظام یکپارچه و وابسته بههم است؛ از خاک و آب تا گیاهان، حشرات و انسان. کشاورزی ارگانیک بر پایه احترام به این پیوستگی بنا شده و هدف آن تقویت چرخههای طبیعی است.
عدم استفاده از سموم شیمیایی باعث محافظت از گردهافشانها (مثل زنبورعسل)، حفظ تنوع زیستی، تقویت میکروارگانیسمهای خاک و جلوگیری از نابودی زیستگاهها میشود.
خاک سالم، منبع اصلی امنیت غذایی نسلهای آینده است و کشاورزی ارگانیک، سازوکارهای طبیعی حفظ حاصلخیزی خاک را فعال نگه میدارد.
۴. اصول اخلاقی در تولید و مصرف غذای سالم
از منظر اخلاقی، تولید غذای سالم و بیخطر یک مسئولیت اجتماعی و انسانی است.
عرضه مواد غذایی آلوده و غیرایمن، مصداق آسیب رساندن به سلامت جامعه و تضییع حقوق مردم است.
کشاورزی ارگانیک با محوریت سلامت انسان، عدالت اجتماعی، احترام به کارگران کشاورزی و پرهیز از بهرهکشی از منابع طبیعی، یک شیوه اخلاقی و مسئولانه برای تولید غذاست.
این رویکرد نهتنها سلامت مصرفکننده را تضمین میکند، بلکه کارگران را نیز از تماس با مواد سمی محافظت مینماید.
۵. محیطزیست سالم و حفاظت از منابع طبیعی
کشاورزی شیمیایی موجب آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی، تخریب خاک، انقراض گونههای مفید و نابودی پوشش گیاهی شده است. تولید ارگانیک با بهکارگیری روشهایی مانند کمپوستسازی، تناوب کشت، پوشش گیاهی، اصلاح طبیعی خاک و مدیریت بیولوژیک آفات، از منابع طبیعی محافظت میکند و باعث احیای اکوسیستم میشود.
این روشها موجب افزایش تابآوری زمین در برابر تغییرات اقلیمی، کاهش فرسایش خاک و کمک به تولید پایدار میشود.
۶. نگاه اسلامی به حفظ محیط زیست و غذای پاک
در فرهنگ اسلامی، زمین امانت الهی است و انسان موظف به آبادانی و حفاظت از آن است.
آیات قرآن بر پاکیزگی، پرهیز از فساد در زمین، میانهروی و اسرافنکردن تأکید دارند.
تولید غذای سالم، پرهیز از آلودگی محیطزیست، رعایت حقوق انسانها و حیوانات، و جلوگیری از وارد کردن ضرر به دیگران، همگی اصولی هستند که با کشاورزی ارگانیک کاملاً هماهنگاند.
بنابراین، مصرف و حمایت از محصولات ارگانیک، علاوه بر علمی و زیستمحیطی بودن، یک وظیفه اخلاقی و دینی نیز محسوب میشود.
۷. کاهش هزینههای درمانی و تورم بیماریها
اگرچه قیمت برخی محصولات ارگانیک کمی بالاتر است، اما هزینههای درمان بیماریهای ناشی از سموم غذایی بسیار بیشتر از این مقدار است.
سرمایهگذاری در غذای سالم، کاهش هزینههای پزشکی، افزایش بهرهوری و سلامت جامعه را در پی دارد.
در بلندمدت، این تغییر موجب کاهش «تورم هزینههای سلامت» و کاهش بار اقتصادی بیماریهای مرتبط با مواد غذایی ناسالم خواهد شد.
سردبیر و مدیر سایت خبری و تحلیلی نقطه تسلیم
