به گزارش خبرنگار نقطه تسلیم، مهرداد یحیایی روز دوشنبه در نشست بررسی طرح نماد در دادگستری قزوین، هشدار داد: وقتی به آسیبی در حوزه دانش آموزان می‌رسیم که باید مداخله کنیم، حتی یک ثانیه هم تاخیر جایز نیست و ممکن است در همین لحظات اتفاقی بیافتد که نتوانیم از نظر قانونی پاسخ‌گو باشیم.
وی، ضعف در پایش و نظارت، مشکلات سامانه‌ای در ثبت اطلاعات، محدودیت نیروی انسانی متخصص و موانع مشارکت خانواده‌ها را از دیگر چالش‌های پیش‌روی اجرای طرح برشمرد و گفت: آموزش و پرورش برای ارائه خدمات مشاوره‌ای از ظرفیت دستگاه‌های دیگر، از جمله دانشگاه علوم پزشکی و سازمان بهزیستی، استفاده می‌کند و تقویت این همکاری‌ها می‌تواند به بهبود روند رسیدگی کمک کند.
یحیایی با تاکید بر ضرورت شناسایی به موقع دانش‌آموزان در معرض آسیب‌های اجتماعی و روانی، گفت: مدارس باید فضایی فراهم کنند که دانش‌آموزان بتوانند ناگفته‌های خود را بیان کنند و رنج‌های پنهان آنان پیش از تبدیل‌شدن به بحران، شناسایی شود.
این مسئول با اشاره به شعار روز سوم برنامه‌های بهداشت روان، «سلامت روان و گوش سپردن به ناگفته‌ها»، اظهار کرد: مدیران مدارس باید زبان بدن، نشانه‌های غیرکلامی، سکوت و انزوای دانش‌آموزان را جدی بگیرند و از قضاوت زودهنگام و نصیحت‌کردن شتاب‌زده بپرهیزند.
وی افزود: حضور موثر مدیر مدرسه و توجه واقعی به رفتارهای دانش‌آموزان می‌تواند در تامین سلامت روان آنان نقش مهمی داشته باشد و شنیدن واقعی یعنی به رسمیت شناختن رنج‌هایی که ممکن است پشت رفتار دانش‌آموزان پنهان شده باشد.
آموزش و آگاهی‌بخشی؛ نخستین گام اجرای طرح نماد
مدیرکل آموزش و پرورش استان قزوین با اشاره به چهار مرحله‌ای بودن فرایند اجرای طرح نماد، آموزش و ارتقای آگاهی را نخستین گام آن دانست و گفت: آموزش‌های مرتبط باید دانش آموزان، معلمان و والدین را دربر بگیرد؛ زیرا اگر این مرحله به درستی اجرا شود، می‌توان در بسیاری از موارد از بروز یا تشدید آسیب‌ها جلوگیری کرد.
وی با اشاره به تجربه سال گذشته توضیح داد: از نهم اسفند به بعد، شماری از دانش آموزانی که برای دریافت خدمات مشاوره معرفی شده بودند، به دلایل مختلف، از جمله مقاومت برخی والدین یا مراجعه نکردن به مراکز مشاوره، نتوانستند خدمات لازم را دریافت کنند.
یحیایی از روسای مناطق آموزش و پرورش خواست به مدیران، مشاوران و معلمان تاکید کنند که از فرصت آموزش حضوری برای برقراری ارتباط موثر با دانش‌آموزان، جلب مشارکت خانواده‌ها، تشکیل تیم‌های پیگیری و انجام مداخلات به موقع استفاده کنند.
او هشدار داد که در صورت بازگشت به آموزش غیرحضوری، ممکن است دسترسی به برخی از دانش آموزان و فراهم‌کردن زمینه حضور آنان در مراکز مشاوره دشوارتر شود.
غربالگری دانش‌آموزان ابتدایی با مشارکت خانواده‌ها
یحیایی، غربالگری دانش‌آموزان ابتدایی را از دیگر موضوعات مهم در اجرای طرح نماد عنوان کرد و گفت: در سال تحصیلی جاری، قرار است غربالگری این گروه از دانش‌آموزان با مشارکت والدین انجام شود و مدیران مدارس باید برای اجرای صحیح آن تدبیر لازم را داشته باشند.
وی تاکید کرد: مدارسی که در اجرای این فرایند با مشکل روبه‌رو هستند، باید از ظرفیت معاونان و راهبران آموزشی استفاده کنند تا غربالگری با دقت و به‌درستی انجام شود.
مدیرکل آموزش و پرورش قزوین همچنین خواستار پیگیری ویژه وضعیت دانش‌آموزانی شد که در مناطق بزرگ، به‌ویژه ناحیه یک قزوین، سال گذشته با وجود قرارداشتن در وضعیت قرمز در برخی شاخص‌های ارزیابی، نتوانستند خدمات درمانی و حمایتی مناسب دریافت کنند.
اینت مسئول با اشاره به برگزاری حضوری کلاس‌ها در سال جاری، تأکید کرد که باید از این فرصت برای جبران کاستی‌های گذشته و ارائه خدمات به این دانش‌آموزان استفاده شود.
۲۳۰ دانش‌آموز بازمانده از تحصیل جذب شدند
مدیرکل آموزش و پرورش استان قزوین در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع بازماندگان از تحصیل در دوره ابتدایی پرداخت و گفت: از مجموع ۶۵۰ دانش‌آموز بازمانده از تحصیل شناسایی شده، ۲۳۰ نفر جذب شده‌اند و ۴۲۰ نفر دیگر شناسایی شده و فرایند جذب آنان در حال پیگیری است.
به گفته وی، عواملی مانند معلولیت دانش‌آموز، فوت، مهاجرت، ممانعت والدین از تحصیل، بدسرپرستی، بالارفتن سن دانش‌آموز از جمله مواردی هستند که می‌توانند شناسایی یا جذب دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل را دشوار کنند.
یحیایی بر ضرورت بررسی دقیق این عوامل و پیگیری وضعیت دانش‌آموزان تاکید کرد تا موانع موجود در مسیر بازگشت آنان به تحصیل برطرف شود.
۲۴۰ پرونده ارجاع‌شده هنوز در حال رسیدگی است
وی در ادامه، با ارائه آماری از ارجاعات انجام شده در چارچوب همکاری میان دستگاه‌ها گفت: بر اساس گزارش مربوط به سال تحصیلی گذشته، مجموع ارجاعات ثبت شده به دستگاه‌های مرتبط ۵۲۱ مورد بوده که از این تعداد، ۲۸۱ مورد به پایان رسیده و ۲۴۰ مورد همچنان در حال رسیدگی است.
به گفته یحیایی، کمیته امداد، قوه قضائیه، سازمان بهزیستی، فرمانداری، وزارت بهداشت و درمان، دانشگاه علوم پزشکی و نیروی انتظامی از جمله دستگاه‌هایی هستند که در این فرایند همکاری دارند.
وی از مسئولان و نمایندگان دستگاه‌های حاضر خواست پرونده‌های باقی مانده را با جدیت بیشتری پیگیری و هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف کنند تا آموزش و پرورش از نتیجه اقدامات و مراحل بعدی موردنیاز مطلع شود.
یحیایی برای توضیح ضرورت استمرار پیگیری‌ها، به مواردی اشاره کرد که دانشگاه علوم پزشکی درباره دانش‌آموزان پرخطر گزارش می‌دهد؛ دانش‌آموزانی که خانواده‌های آنان، با وجود چندین مرتبه تماس تلفنی، برای دریافت خدمات مراجعه نمی‌کنند.
او افزود: در چنین مواردی، موضوع به آموزش و پرورش اطلاع داده می‌شود و پیگیری‌ها ادامه پیدا می‌کند؛ بنابراین دانش‌آموز نباید به حال خود رها شود و لازم است سایر دستگاه‌ها نیز در تکمیل فرایند مداخله همکاری کنند.
ضعف پیگیری مصوبات میز نماد در شهرستان‌ها
یحیایی با بیان اینکه هماهنگی بین بخشی نسبت به گذشته بهتر شده است، گفت: با وجود بهبود همکاری میان دستگاه‌ها، پیگیری مصوبات، به ویژه مصوبات میز نماد در شهرستان‌ها، همچنان با ضعف‌هایی روبه‌روست.
وی از رؤسای مناطق آموزش و پرورش خواست پیگیری مصوبات و پرونده‌هایی را که به صورت موردی در جلسات میز نماد مطرح می‌شوند، جدی‌تر دنبال کنند؛ چراکه بررسی موردی این مسائل برای شناسایی نیازهای دانش‌آموزان و رسیدن به راهکار مؤثر اهمیت زیادی دارد.
مدیرکل آموزش‌وپرورش استان قزوین، موانع مشارکت خانواده‌ها را از دیگر مشکلات اجرای طرح نماد دانست و خواستار استفاده موثر از ظرفیت انجمن‌های اولیا و مربیان برای آگاه‌سازی والدین شد.
وی با اشاره به مواردی که نیروهای اورژانس اجتماعی برای پیگیری وضعیت دانش‌آموز به منزل مراجعه می‌کنند، اما والدین وجود مشکل را انکار می‌کنند، گفت: لازم است خانواده‌ها آگاه شوند که در صورت قرارگرفتن فرزندشان در شرایط دشوار، چگونه باید به‌موقع اقدام کنند و از چه مسیرهایی می‌توانند خدمات حمایتی دریافت کنند.
به گفته یحیایی، آگاه‌سازی والدین و جلب اعتماد آنان می‌تواند به شناسایی بهتر موارد پرخطر و افزایش اثربخشی اقدامات حمایتی منجر شود.
ضرورت گزارش دقیق درباره موارد خودکشی و خشونت
یحیایی در بخش پایانی سخنان خود، خواستار افزایش تبادل اطلاعات میان آموزش و پرورش، اداره آگاهی، قوه قضائیه و پزشکی قانونی درباره برخی موارد مرتبط با خودکشی و اقدام به خشونت شد.
وی با اشاره به اینکه در برخی موارد، اطلاعات لازم برای پیگیری و تحلیل شرایط در اختیار آموزش‌وپرورش قرار نگرفته است، درخواست کرد گزارش‌های دقیق‌تری در این زمینه ارائه شود تا امکان بررسی عوامل، پیشگیری از تکرار حوادث و شناسایی قصور احتمالی فراهم شود.
