به گزارش نقطه تسلیم، در روزهایی که کشور در شرایطی دشوار و حساس قرار دارد و جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند همدلی، همراهی، آرامش و اعتماد متقابل است، حفظ ثبات اقتصادی و صیانت از سفره مردم، مسئولیتی همگانی و ضرورتی انکارناپذیر است.
در چنین شرایطی، انتشار اخبار تایید نشده، بازنشر شایعات، قیمتسازی و اعلام نرخهای غیرکارشناسی در فضای مجازی و برخی بسترهای خرید و فروش، میتواند فضای اقتصادی جامعه را بیش از پیش ملتهب کند.
هر عددی که بدون پشتوانه کارشناسی به عنوان «قیمت روز» منتشر میشود، لزوما بیانگر ارزش واقعی یک کالا یا دارایی نیست، اما تکرار و بازنشر آن میتواند در شکلگیری انتظارات و رفتارهای بازار اثرگذار باشد.
این مسئله تنها به کالاهای اساسی و مایحتاج روزمره خانوار محدود نمیشود؛ بازار مسکن و خودرو نیز از این پدیده بیتأثیر نمانده است؛ در برخی پلتفرمهای خرید و فروش، گاه قیمتهایی برای املاک یا خودروها درج میشود که مبنای روشن و کارشناسیشدهای برای آن مشخص نیست؛ سپس همین ارقام، بهعنوان یک مرجع غیررسمی، مورد توجه برخی دیگر قرار میگیرد و چرخهای شکل میگیرد که در آن، قیمتهای پیشنهادی به تدریج جای خود را به تصور عمومی از «قیمت واقعی بازار» میدهند.
در این میان، مستاجران و خانوارهای کمبرخوردار و متوسط بیش از دیگران در معرض پیامدهای این وضعیت قرار دارند؛ زمانی که قیمتهای پیشنهادی غیرکارشناسی در بازار اجاره دست به دست میشوند، ممکن است برخی مالکان نیز همان ارقام را بهعنوان الگویی برای تعیین اجارهبها یا ودیعه واحد مسکونی خود در نظر بگیرند که میتواند فشار مضاعفی بر خانوارهایی وارد کند که بخش قابل توجهی از درآمد ماهانه خود را صرف تامین سرپناه میکنند.
در شرایطی که بسیاری از خانوادهها با دشواریهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، هرگونه رفتار هیجانی، قیمتسازی، شایعهپراکنی و ایجاد فضای روانی کاذب در بازار میتواند به زنجیرهای از نگرانی و افزایش انتظارات تورمی دامن بزند.
در مقابل، اطلاعرسانی مسئولانه، پرهیز از بازنشر مطالب فاقد منبع، رعایت انصاف در معاملات و خودداری از اعلام قیمتهای غیرواقعی میتواند بخشی از بار سنگین این روزها را از دوش جامعه بردارد.
اکنون بیش از هر زمان دیگری، بازار نیازمند شفافیت، نظارت و مرجعیت اطلاعات معتبر است و انتظار میرود دستگاههای اجرایی و نهادهای مسئول، ضمن رصد دقیق تحولات بازار، برای جلوگیری از قیمتسازی و سوءاستفاده از فضای روانی جامعه، سازوکارهای موثر و قابل اتکایی طراحی و اجرا کنند؛ به گونهای که قیمتهای واقعی و کارشناسی شده از قیمتهای صرفا پیشنهادی و هیجانی تفکیک شود.
همچنین ضروری است پلتفرمهای خرید و فروش نیز در چارچوب قوانین و مقررات، نسبت به نحوه انتشار و نمایش قیمتها حساسیت بیشتری داشته باشند تا فضای مجازی به بستری برای بازتولید و تکثیر قیمتهای غیرواقعی تبدیل نشود.
در نهایت، عبور از روزهای دشوار اقتصادی تنها با تصمیمهای حاکمیتی میسر نمیشود؛ جامعه نیز سهم مهمی در حفظ آرامش اقتصادی دارد. هر شهروند میتواند با خودداری از انتشار شایعات، بررسی منبع اخبار، پرهیز از قیمتگذاری هیجانی و رعایت انصاف در معاملات، سهمی هرچند کوچک در حفظ ثبات بازار داشته باشد.
در روزهایی که فشار اقتصادی بر دوش بسیاری از خانوادهها سنگینی میکند، نباید اجازه داد شایعه جای حقیقت، قیمتسازی جای کارشناسی و سودجویی جای انصاف را بگیرد. صیانت از معیشت مردم، تنها یک وظیفه اداری نیست؛ آزمونی برای مسئولیتپذیری جمعی و جلوهای از همدلی اجتماعی است./
مشاور فرماندار اسبق قزوین، مدیر اسبق روابط عمومی فرمانداری قزوین، فعال رسانهای و در حال حاضر کارمند استانداری
