به گزارش پایگاه خبری تحلیلی نقطه تسلیم، بازماندگی کودکان از تحصیل، تنها به معنای نرفتن چند کودک به مدرسه نیست، مسئله‌ای اجتماعی است که می‌تواند از فقر اقتصادی، ناآگاهی از حقوق قانونی، موانع اداری و ضعف سازوکارهای حمایتی نشات بگیرد و آینده نسلی از کودکان را تحت تاثیر قرار دهد.
در همین راستا، اعضای هیئت تحریریه پایگاه خبری تحلیلی نقطه تسلیم روز چهارشنبه در نشستی با فریبا رضایی، وکیل پایه یک دادگستری، فعال اجتماعی و حقوقی و مدیرعامل مرکز توسعه حقوق شهروندی شهرداد، به بررسی علل و عوامل بازماندگی از تحصیل در استان قزوین و راهکارهای گسترش حمایت‌های مالی و اجتماعی برای بازگرداندن کودکان به کلاس درس پرداختند.
در این نشست، میثم ماله میرچگینی، مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی نقطه تسلیم، محمدامین نایبی، نویسنده و پژوهشگر، سید محی‌الدین خضری، فعال اجتماعی و رسانه‌ای، جعفر بخشی بی‌نیاز، نویسنده و روزنامه‌نگار پیشکسوت و سعید اسدی، کارشناس توسعه با رویکرد جامعه‌شناسی، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره ضرورت تقویت فعالیت‌های مردمی، آگاهی‌بخشی عمومی، پژوهش و مطالبه‌گری رسانه‌ای مطرح کردند.
فریبا رضایی، مدیرعامل مرکز توسعه حقوق شهروندی شهرداد
رضایی: فعالیت برای بازماندگان از تحصیل، پیش از آنکه اقتصادی باشد، مسئولیتی اجتماعی است
فریبا رضایی در این نشست با تاکید بر اینکه فعالیت‌های او در حوزه کودکان بازمانده از تحصیل، ماهیتی اجتماعی دارد، اظهار کرد: تمام فعالیت‌های من در این حوزه، فارغ از نگاه اقتصادی و با هدف به حداقل رساندن آمار کودکان بازمانده از تحصیل انجام می‌شود.
وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در میان وکلا، معلمان و جامعه پزشکی افزود: برای رفع موانع تحصیل کودکان، ظرفیت‌های ارزشمندی در جامعه وجود دارد که با هم‌افزایی و مشارکت بیشتر می‌توان از آن‌ها بهره گرفت.
مدیرعامل مرکز توسعه حقوق شهروندی شهرداد، یکی از مشکلات اساسی این حوزه را تبیین نشدن مناسب قوانین حمایتی دانست و گفت: قانون حمایت از اطفال به خوبی برای جامعه تبیین نشده است و بسیاری معتقدند حق گرفتنی است، اما من معتقدم باید از خودمان بپرسیم آن‌هایی که صدا ندارند، چگونه باید حقشان را بگیرند؟
رضایی با اشاره به اینکه در قوانین، وظایف دستگاه‌های دولتی در قبال کودکان و حمایت از آنان تشریح شده است، ادامه داد: در برخی موارد، حتی مدیران نیز از وجود این قوانین و تکالیف قانونی دستگاه‌ها اطلاع کافی ندارند؛ مسئله‌ای که ضرورت آگاهی بخشی و تبیین مسئولیت‌ها را دوچندان می‌کند.
وی همچنین از موانع پیش روی تحصیل کودکان دارای معلولیت جسمی سخن گفت و تصریح کرد: امروز کودکانی داریم که با وجود برخورداری از توانایی یادگیری، به دلیل داشتن معلولیت جسمی برای ورود به مدارس با موانع متعددی روبه‌رو هستند.
به گفته رضایی، فقر و بدسرپرستی از عوامل مهم بازماندگی کودکان از تحصیل به شمار می‌روند و برای مقابله با این مسئله، باید هم موانع خانوادگی و اقتصادی را شناخت و هم زمینه استفاده عملی از ظرفیت‌های قانونی و حمایتی را فراهم کرد.
آمار ۱۴۰۰ کودک، تمام واقعیت نیست
یکی از نکات مهم مطرح شده در این نشست، ضرورت بررسی دقیق‌تر آمار کودکان بازمانده از تحصیل در استان قزوین بود.
رضایی با بیان اینکه آمار این کودکان ثابت نیست و در طول زمان تغییر می‌کند، اظهار کرد: بخش عمده آمارهایی که در نشست‌ها مطرح می‌شود و از حدود یک هزار و ۴۰۰ کودک بازمانده از تحصیل حکایت دارد، مربوط به دوره ابتدایی است و در این آمارها، کودکان دوره متوسطه مورد توجه قرار نمی‌گیرند.
رضایی همچنین با انتقاد از آنچه کوتاهی اداره ثبت احوال استان قزوین در همکاری با یک طرح استانی خواند، گفت: با وجود تاکید دستگاه‌های اجرایی و قضایی بر اجرای این طرح، ثبت احوال استان اعلام کرده بود که برای ادامه همکاری باید ابلاغی از سوی مقامات کشوری و وزارتخانه دریافت کند.
بازگشت کودکان به کلاس درس با کمک‌های مردمی
مدیرعامل مرکز توسعه حقوق شهروندی شهرداد در بخش دیگری از سخنان خود، به تجربه حمایت از خانواده‌های دارای ۲ و پنج فرزند در مناطق روستایی و محروم شهرستان‌های قزوین و البرز اشاره کرد و گفت: با کمک خیران و حمایت‌های مردمی توانستیم زمینه حضور کودکان این خانواده‌ها در کلاس درس را فراهم کنیم.
وی با تاکید بر اهمیت مشارکت عمومی در رفع موانع تحصیل کودکان اظهار کرد: حضور کودکان در کلاس درس، اقدامی توسعه‌ای برای کشور است و جامعه باید بیش از گذشته در این مسیر مشارکت کند.
از چپ به راست: سید محی الدین خضری، محمدامین نایبی و جعفر بخشی بی‌نیاز
خضری: ناآگاهی از قانون، مانعی جدی در مسیر احقاق حقوق کودکان است
سید محی‌الدین خضری، فعال اجتماعی و رسانه‌ای، نیز در این نشست، ناآگاهی از قوانین را یکی از معضلات اساسی در مسیر حمایت از کودکان بازمانده از تحصیل دانست و بر ضرورت آگاهی بخشی و اطلاع‌رسانی هدفمند درباره حقوق کودکان و مسئولیت دستگاه‌ها تاکید کرد.
وی معتقد است تا زمانی که خانواده‌ها و جامعه از حقوق قانونی و ظرفیت‌های حمایتی موجود اطلاع کافی نداشته باشند، بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها با محدودیت مواجه خواهد بود.
بخشی بی‌نیاز: فعالیت‌های مردمی باید بیشتر دیده شوند
جعفر بخشی بی‌نیاز، نویسنده و روزنامه‌نگار پیشکسوت، با اشاره به اهمیت فعالیت‌های داوطلبانه و اجتماعی در حل مسائل عمومی، اظهار کرد: متاسفانه مدیران ما هنوز درک درست و کاملی از فعالیت‌های مردمی ندارند و این در حالی است که افرادی که برای حل مشکلات جامعه، به ویژه مسائل مربوط به کودکان، تلاش می‌کنند باید مورد توجه و قدردانی قرار گیرند.
وی بر ضرورت توجه بیشتر مسئولان به ظرفیت کنشگران اجتماعی و حمایت از اقداماتی تاکید کرد که در مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی و بهبود شرایط زندگی شهروندان انجام می‌شود.
اسدی: برای جلب حمایت مسئولان، به کار پژوهشی نیاز داریم
سعید اسدی، کارشناس توسعه با رویکرد جامعه‌شناسی، با اشاره به ماهیت اجتماعی فعالیت‌های خانم رضایی گفت: کار ایشان به نوعی مددکاری اجتماعی شباهت دارد، اما برای جلب توجه مسئولان استانی و ملی به این اقدامات، به پشتوانه پژوهشی نیاز داریم.
وی افزود: در صورت تامین حمایت مالی از سوی مسئولان، ظرفیت انجام این پژوهش‌ها وجود دارد و می‌توان با انجام مصاحبه‌های اکتشافی و بازنگری در قانون نظام آموزش و پرورش، به راهکارهای مناسب‌تری برای رفع موانع تحصیل کودکان دست یافت.
اسدی همچنین به ظرفیت برخی صندوق‌های اجتماعی و فرهنگی در استان قزوین اشاره کرد و گفت: می‌توان از ظرفیت این صندوق‌ها، از جمله صندوق حضرت ابوالفضل (ع)، برای کمک به خانواده‌ها و پشتیبانی از اقدامات حمایتی بهره گرفت.
نایبی: حمایت‌ها نباید به اقدامات مقطعی محدود بماند
محمدامین نایبی، نویسنده و پژوهشگر، نیز بر ضرورت شکل‌گیری ساختاری مشخص و رسمی برای تداوم فعالیت‌های حمایتی تاکید کرد و گفت: برای ایجاد یک سازوکار روشن، باید حداقل ساختارهای لازم به صورت دقیق و رسمی شکل بگیرند تا این اقدامات از نگاه مقطعی خارج شوند و در قالب فعالیتی مستمر، شفاف و به دور از هرگونه شائبه مالی ادامه پیدا کنند.
وی بر یکی از چالش‌های مهم فعالیت‌های خیرخواهانه تاکید دارد و یادآور شد: تبدیل کمک‌های پراکنده و موردی به فرآیندی پایدار که هم شیوه تخصیص حمایت‌ها در آن روشن باشد و هم امکان ارزیابی نتایج و پاسخ‌گویی درباره عملکرد آن وجود داشته باشد، مستمر و دائمی است.
ماله میرچگینی: بازماندگی از تحصیل به مطالبه عمومی نیاز دارد
میثم ماله میرچگینی، مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی نقطه تسلیم، نیز با تاکید بر مسئولیت رسانه در اطلاع‌رسانی به جامعه اظهار کرد: وظیفه رسانه، بر اساس قانون مطبوعات، اطلاع‌رسانی به عموم مردم است و مسئولیت ما به عنوان یک رسانه تحلیلی در استان قزوین، طرح مسائل، ایجاد زمینه برای تبادل نظر و جذب ایده‌های تازه در مسیر حل مشکلات جامعه است.
وی افزود: بازماندگی از تحصیل نیز مانند دیگر آسیب‌های اجتماعی، علل و عوامل متعددی دارد و برای مواجهه مؤثر با آن، باید با مطالبه‌گری و جریان‌سازی رسانه‌ای، توجه جامعه را به این مسئله جلب کرد.
مدیرمسئول نقطه تسلیم در پایان تاکید کرد که طرح چنین موضوعاتی در رسانه، زمانی به نتیجه مطلوب نزدیک می‌شود که از مرحله بازتاب مشکل فراتر برود و به شکل‌گیری ایده‌ها، مطالبه عمومی و پیگیری راهکارهای عملی کمک کند./
دانش آموخته علوم سیاسی، خبرنگار حوزه اجتماعی و فرهنگی
