به گزارش نقطه تسلیم، گفتمانسازی و فرهنگسازی با هدف ترویج سبک زندگی سالم اسلامی ایرانی با رویکرد تولید و تغذیه محصولات طبیعی (ارگانیک) و کشاورزی پایدار با کاهش وابستگی به داروهای شیمیایی در دهههای اخیر، سبک زندگی و تغذیه ناسالم منجر به افزایش بیماریهای مزمن شده، وابستگی به داروخانهها و درمانهای شیمیایی جایگزین پیشگیری طبیعی شده است.
سلامت پایدار از تغذیه سالم آغاز میشود؛ مزرعه، منبع اصلی انرژی، ایمنی و تندرستی انسان است و داروخانه، آخرین ایستگاه درمانی است؛ نه نقطه شروع سلامت.
در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، مقام معظم رهبری «سبک زندگی» را یکی از محورهای مهم دانسته و در اصلاح و ارتقاء سبک زندگی ایرانی – اسلامی تأکید ویژه دارند.
مؤلفههای سبک زندگی شامل: مصرفگرایی معقول و پرهیز از اسراف، توجه به تولید داخلی و اقتصاد مقاومتی، معنویتگرایی و توجه به عبادت، اخلاق، سلامت جسم و روان، تغذیه سالم، ورزش، و ابعاد اجتماعی است.
در قرآن کریم، موضوع امنیت غذایی بهطور مستقیم و غیر مستقیم در آیات متعددی مورد توجه قرار گرفته است.
طبق یک مطالعه مروری – علمی، ۵۵ آیه قرآن به شاخصهای امنیت غذایی اشاره دارند و این آیات شامل مفاهیمی مانند تغذیه سالم، عدالت در توزیع غذا، پرهیز از اسراف و حفظ منابع طبیعی است، همچنین در برخی منابع دیگر، ردپای غذا و امنیت غذایی در حدود ۲۵۰ آیه دیده میشود.
این آیات به اهمیت کشاورزی، دامداری، کیفیت غذا و نقش آن در سلامت جسمی و روانی انسانها مثل تولید و تأمین غذا از طریق کشاورزی و دامداری عدالت در توزیع منابع غذایی پرهیز از اسراف و تبذیر حفظ منابع طبیعی و محیط زیست تغذیه سالم و حلال پرداخته است.
چند نمونه از آیات مرتبط با امنیت غذایی در ادامه میآید:
۱. سوره بقره، آیه ۱۷۲
«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُلُوا مِن طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُمْ وَاشْکُرُوا لِلَّهِ…»
خداوند مؤمنان را به خوردن از غذاهای پاک و حلال دعوت میکند، این آیه بر اهمیت کیفیت غذا (طیّبات) و شکرگزاری در برابر نعمتها تأکید دارد.
امنیت غذایی فقط در دسترسی به غذا نیست، بلکه در سلامت و مشروعیت آن نیز هست.
۲. سوره نحل، آیه ۱۱۴
«فَکُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَیِّبًا وَاشْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ…»
دستور به مصرف غذاهای حلال و پاکیزه، نشاندهندهی توجه قرآن به سلامت جسمی و روحی انسانهاست، این آیه همچنین به نقش شکرگزاری در حفظ نعمتها اشاره دارد.
۳. سوره عبس، آیات ۲۴–۳۲
«فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَىٰ طَعَامِهِ… أَنشأنا فِیهَا حَبًّا وَعِنَبًا وَقَضْبًا…»
در این آیات، خداوند انسان را به تأمل در منشأ غذا دعوت میکند؛ از باران گرفته تا رشد گیاهان و میوهها و سایر موارد.
از طرفی هم سیاستهای کلی ابلاغی مقام معظم رهبری به موضوع محصولات ارگانیک اشاره داشته و هم در بند (۱) ماده هشت سیاستهای کلی محیط زیست، «گسترش اقتصاد سبز با تأکید بر صنعتِ کمکربن، استفاده از فناوریهای پاک، انرژیهای تجدیدپذیر، کشاورزی ارگانیک، و مدیریت پسماند» و کشاورزی ارگانیک بهعنوان بخشی از اقتصاد سبز معرفی شده است.
هدف از این سیاست، تولید محصولات سالم، کاهش آسیبهای زیست محیطی و ارتقاء سلامت عمومی جامعه است و این بند، دستگاههای اجرایی را موظف به حمایت از تولید و توسعه محصولات ارگانیک میداند.
در بند (۸) سند ملی و راهبردی تحول امنیت غذایی ایران هم به موضوع فرهنگسازی تغذیه صحیح و ارتقاء سواد تغذیهای پرداخته است.
بنابراین چالش پایین بودن سطح فرهنگ و سواد تغذیهای، تبلیغات گسترده محصولات غذایی کمارزش و نارسایی در فرهنگسازی تغذیه سالم از طریق رسانهها از عوامل مؤثر در کاهش سلامت غذایی در کشور بوده و با اصلاح الگوی تغذیه، میتوان از بسیاری بیماریها پیشگیری کرد.
درصورت فرهنگ سازی استفاده از محصولات سالم، شاهد کاهش شیوع بیماریهای غیرواگیر مانند دیابت، فشار خون و چاقی خواهیم بود و توسعه کشاورزی ارگانیک و پایدار و نیز ارتقای سواد تغذیهای در جامعه منجر به کاهش هزینههای درمانی و وابستگی به داروهای شیمیایی خواهیم شد.
پیشنهاد میشود برای تولید غذای سالم باید به موارد ذیل بپردازیم:
– حمایت از کشاورزی ارگانیک
– کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی
– نظارت بر زنجیره تأمین غذا از مزرعه تا سفره
– آموزش تغذیه سالم در مدارس و دانشگاهها
– کمپینهای رسانهای با محوریت «غذا، آغاز سلامت»
– برگزاری کارگاههای آموزشی برای خانوادهها و کشاورزان
– اصلاح الگوی مصرف باترویج مصرف غذاهای محلی، تازه و فصلی
– کاهش مصرف غذاهای فراوریشده و صنعتی
– تدوین استانداردهای ملی برای تولید غذای سالم
– ارائه تسهیلات به کشاورزان سالمکار
– نظارت بر ایمنی غذا توسط نهادهای مسئول منجر به:
– بهبود شاخصهای سلامت عمومی
– کاهش مصرف داروهای شیمیایی
– افزایش رضایتمندی و کیفیت زندگی خواهدشد ان شاالله
فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَىٰ طَعَامِهِ /
