به گزارش نقطه تسلیم، آگراندیسمان یک واقعه با کمک فیلم در فضای مجازی یعنی تبدیل یک رخداد محلی به بحران عمومی از طریق بازنمایی گزینشی، احساسی و زمانبندیشدهی تصاویر که نوعی بزرگنمایی است.
در عصر رسانههای بیمرز، زمان انتشار یک تصویر گاه به اندازهی خود تصویر معنا دارد و فیلمی که از درگیری ماموران شهرداری با دستفروشان خیابان نوروزیان قزوین در پنجم شهریور ضبط شده بود، نه در همان روز بلکه چهار روز بعد، دقیقا در نهم شهریور و همزمان با «روز قزوین» منتشر شد، روزی که قرار بود نماد هویت، فرهنگ و افتخار شهری باشد، این همزمانی تصادفی نبود؛ بلکه نشانهای از یک روایتسازی هدفمند بود که تلخی یک واقعه محلی را به سطحی ملی و حتی فراملی ارتقا داد.
اما پرسش اصلی اینجاست، چه کسانی در این آگراندیسمان رسانهای نقش داشتند؟ چه سازوکارهایی باعث شد یک برخورد شهری به نمادی از بیعدالتی اجتماعی تبدیل شود؟ و آیا این بزرگنمایی، بازتابی از دردهای واقعی جامعه بود یا ابزاری برای بهرهبرداری سیاسی و فرهنگی؟
این نوشتار، تلاشی است برای روایتی از یک واقعه که شاید بتواند عاملان پشت پرده را آشکار سازد.
روز چهارشنبه پنجم شهریور ماه، واحد سد معبر شهرداری قزوین، در خیابان نوروزیان (شهید سلیمانی جدید)، ابتدای بلوار پرستار با یک وانت میوهفروش درگیر میشود که فیلمی (نهم شهریور) از ساختمان مسکونی مشرف به این صحنه گرفته و در فضای مجازی منتشر میشود؛ در این فیلم دیده میشود که ماموران شهرداری با آلاتی شبیه چوب دست یک نفر را به صورت مکرر کتک میزنند.
روز هفتم شهریورماه یکی از مدیران سابق استان قزوین تصویری از این فیلم در اینستاگرام منتشر میکند که پایگاه خبری قزوین نیوز در کانال ایتا آن را بازنشر میدهد.
ظهر روز نهم شهریور یکی از مطالبهگران استان قزوین در اینستاگرام فیلم واقعه و در کانال ایتای شخصی با انتشار تصویر مطالبهگری را آغاز میکند.
پس از انتشار این فیلم هجمهها به سوی شهردار شروع میشود.
علی فرمانی، عضو شورای شهر و رییس پیشین شورا با چوب دستی در صحن شورا حاضر شده و به این اتفاق اعتراض میکند.
شهرداری بیانیه میدهد که این فیلم تقطیع شده و بخش اول آن منتشر نشده است.
دادگستری قزوین خبری منتشر میکند که در آن دادستان از تشکیل پرونده و تسریع در رسیدگی به آن خبر میدهد.
شهردار قزوین با انتشار فیلمی کوتاه از مردم عذرخواهی میکند و اطمینان میدهد که با مقصران برخورد خواهد کرد.
فیلمی از علی فرمانی عضو شورا منتشر میشود که با حضور در بیمارستان از میوه فروش مضروب عیادت میکند.
یک خبرنگار فیلمی قبل از این رویدادها را منتشر میکند که درگیری لفظی بین ماموران و میوهفروش را نشان میدهد در حالی که این فیلم خیلی واضح نیست و از زوایه دیگر و توسط فرد دیگری گرفته شده است.
همچنان عکس العملها به این موضوع ادامه دارد.
این اتفاق و چنین رویدادهایی، پیش از این نیز در سطح کشور اتفاق افتاده است و با وجود شبکههای اجتماعی امروزه سریع دست به دست شده و خوراک رسانههای معاند میشود.
جستجوی ساده در اینترنت تکرار این ماجرا را در شهرهای متعددی در کشور نشان میدهد.
اما یک نکته ظریف وجود دارد، این اتفاق در روز پنجم شهریور اتفاق افتاده و چرا دقیقاً در روز نهم شهریور که روز قزوین است منتشر شده است؟ چرا این فیلم در همان روز واقعه وایرال یا ترند نشد؟
البته اقدام خشونت انگیز ماموران سد معبر شهرداری رفتاری زشت است، آن هم در این وضعیت سخت اقتصادی که باید در کنار یکدیگر باشیم، مردی که سرپرست یک خانواده است در این گرمای طاقت فرسا در کنار خیابان بساط کرده و کسب روزی میکند، او به شدت کتک میخود اما چرا این رفتار هر چند وقت در کشور اتفاق میافتد و آوازه آن تا سطح بین المللی نیز میرود؟
نکته دیگر که در بیانیه شهرداری آمده و هم شهردار در فیلم منتشر شده گفت، این است که این فیلم تقطیع شده است؛ اگر چنین است چرا فیلم کامل آن منتشر نمیشود؟ آیا اینکه فقط گفته شود تقطیع شده است، کفایت میکند؟
محکومیت اقدام ماموران شهرداری
نیروی سد معبر اگر چه مامور قانون است، اما آیا قانون سد معبر به او اجازه ضرب و شتم مردم را داده است؟
هر تیم اعزامی برای سد معبر تحت فرماندهی یک نیروی شهرداری است، آیا او صلاحیت های مدیریت در چنین مواقعی را دارد؟ آیا او نباید با دقت بیشتری انتخاب شود تا کار به اینجا نرسد؟ اگرچه شهرداری اعلام کرده که اینها نیروهای بخش خصوصی هستند، اما آیا در قراردادی که با پیمانکار بسته شده چنین مواردی پیش بینی نشده است؟ آیا در قرارداد کارکنان با شرکت پیمانکاری تعهد برای خویشتن داری و عدم درگیری فیزیکی وجود ندارد؟ هرچندر که پیمانکار بعدا لغو قرارداد شد و یک نفر از مسوولان شهرداری نیز عزل شد.
برخی دیگر که سبقه اختلاف با شهردار را دارند، از این فضا استفاده کرده و از آب گل آلود ماهی میگیرند، اما کافی است کمی صبر کنیم یک لیوان آب بنوشیم و بدون عصبانیت مسئله را بررسی کنیم:
یک تخلف توسط کارکنان شهرداری انجام شده است، مدیر سطح بالای آن باید بر اساس قانون با آن برخورد کند، شهردار باید دستور پیگیری قضیه را از مراجع قانونی شهرداری بدهد.
شورای شهر با رویکردی منطقی نه با نمایش پوپولیستی همراه با چوب دست، باید از ظرفیتهای منطقی شورا استفاده کند و بر اساس قانون از شهردار سوال کند.
مدتی است طیفی از اعضای شورای شهر به عملکرد شهردار قزوین انتقاد دارند، اما هیچ یک از آنان اقدام اثربخشی در این خصوص انجام ندادهاند، چه عاملی جلوی اقدامات سلبی و ایجابی اعضای شورای شهر را گرفته است؟
بر اساس قانون وظیفه نظارت بر عملکرد شهردار بر عهده شورای شهر است و شورا میتواند بر اساس قانون از شهردار توضیح بخواهد و در صورت قانع نشدن او را برکنار کند.
متاسفانه در فضای سیاسی قزوین، وقتی ۲ فرد یا ۲ گروه به تقابل با یکدیگر میپردازند؛ تنها از راه دور به هم نقد پرتاب میکنند، در صورتی که وقتی فضا به چنین سمتی میرود گفت وگو بهترین راه برای تفاهم و همچنین قضاوت مردم از عملکرد مسوولان است.
چرا شورا نتوانسته است بر اساس وظایف قانونی خود با شهردار تعامل درستی داشته باشد تا شهروندان شهر که ذینفعان عملکرد شهردار و شهرداری هستند در این وسط متضرر نشوند؟
هیچ بهانهای برای از زیر کار در رفتن نیست، وقتی شورا در عملکرد شهردار نکتهای منفی میبیند، باید آن را کتباً ابلاغ و در رسانه منتشر نماید، چرا که مردم به اعضای شورا رای دادهاند و انتظار دارند به عنوان نماینده آنها در امور شهری نظارت داشته باشد.
در این بین نیز هیچ صدایی از حراست و نیز بازرسی شهرداری قزوین درنیامد و هیچ عکس العملی از این مسوولان ندیدیم، چون طبیعتا آنها وظیفه نظارت بر پیمانکاران را بر عهده دارند.
درنگ:
در اوضاع و احوال کنونی جامعه، که شرایط پس از جنگ را میگذرانیم و مردم با مشکلات عدیدهای از جمله مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند ، باید بیشتر به هم توجه کنیم، کمی صبر کنیم و با سعه صدر وظایف قانونی خود را انجام دهیم.
از طرفی نکته ظریفی که از نظرها مغفول مانده و نهادهای امنیتی و نظارتی باید آن را به طور دقیق بررسی کنند، کسی است که فیلم گرفته و نیز کسی است که این فیلم را برای اولین بار در شبکههای مجازی منتشر کرده است، چرا که این کار جرقهای بر عمومیت یافتن این عمل ناشایست ماموران سد معبر شهرداری و نقطه شروع انتشار این فیلم در رسانههای بیگانه در سطح بین المللی و نیز مخدوش کردن چهره نظام بود.
هستند کسانی که مترصد هستند تا آگراندیسمان مشکلات شوند به جای اینکه راهکار ارائه دهند و دقیقاً در روز قزوین با این اقدام به فرهنگ و ادب این سرزمین و دیار ضربه بزنند./
پژوهشگر حوزه مدیریت و کارآفرینی، خبرنگار
