به گزارش نقطه تسلیم، ابتدا باید عنوان کرد که بحث «غیبت خبرنگاران در شورای اقامه نماز قزوین» و پاسخ «نقطه تسلیم» فضایی فراهم میکند تا گفتمان و فرهنگ نقد در رسانههای استان قزوین پررنگ شود.
نویسنده تیتر قزوین در یادداشت گمان کرده که همه خبرنگاران غایب در شورای اقامه نماز، در جستجوی «رپورتاژ» یا سود مالی رفتهاند، اما واقعیت میدانی چیز دیگری است.
جشنواره خوشنویسی رضوی و نقاشی خط آیات در ساعت ۱۷:۳۰ اعلام شده بود، اما همان چند خبرنگار فعال و غیردولتی (که تیتر قزوین از آنها به عنوان «۴ یا ۵ نفر» یاد میکند) از ساعت ۱۶:۱۵ در عوارضی ورودی قزوین برای استقبال از معاون وزیر ارشاد حاضر بودند.
این یک رویه رایج حرفهای است و خبرنگاران در خبرگزاریهای مرجع، پیش از آغاز مراسم اصلی، برای پوشش لحظه ورود مهمانان کشوری در محل استقرار مییابند و این کار ربطی به رپورتاژ گرفتن ندارد، بلکه بخشی از پوشش خبری یک رویداد ملی است.
جایگاه امام جمعه با جایگاه خبرنگار قابل قیاس نیست
تیتر قزوین مجددا در پاسخی جدید با استناد به حضور آیت الله مظفری در هر دو برنامه میپرسد: «چرا ایشان توانست در هر دو حضور یابد اما خبرنگاران نه؟» این قیاس مع الفارق است؛ چون امام جمعه به عنوان مسئول برای سخنرانی و انجام وظیفه در یک بازه زمانی مشخص (مثلا نیم ساعت) در مراسم حاضر میشود؛ اما خبرنگار برای پوشش کامل «از متن تا حواشی» به یک بازه زمانی بسیار بلندتر نیاز دارد و مسلم است که یک خبرنگار پس از استقبال از معاون وزیر (از ۱۶:۱۵ به بعد) و سپس حضور در مرقد مطهر امامزاده حسین (ع) برای تنظیم مصاحبهها و گزارشها، عملا فرصت حضور همزمان در شورای اقامه نماز را پیدا نمیکند، بنابراین این تفاوت در «نقش» و «زمان بندی» هیچگاه نباید به عنوان بیتوجهی به نماز ارزیابی شود.
مشکل اصلی، دعوت نشدن خبرنگاران است، نه غیبت ارادی
اگر تیتر قزوین واقعا موشکافانه به ماجرا نگاه میکند، چرا به سراغ علت اصلی نمیرود؟ حقیقت این است که برای این رسانه (و بنا بر پیگیریها، شاید اکثر رسانههای استان قزوین) هیچ پیامک یا دعوتنامهای از سوی برگزارکنندگان شورای اقامه نماز ارسال نشده بود!
وقتی خبرنگاری رسما دعوت نباشد، چگونه میتواند در یک جلسه رسمی اداری و فرهنگی حاضر شود؟ مگر اینکه روال به دعوت عمومی تبدیل شده باشد که در این مورد این گونه نبوده و دلیل عدم حضور خبرنگاران همین بیتوجهی به تشریفات دعوت است.
در چنین شرایطی، صرف حضور یک خبرنگار (نویسنده تیتر قزوین) به دلیل دسترسی یا دعوت، ملاک قضاوت دیگران نیست، یعنی پرواضح است که حتی خود آن رسانه هم نمیتواند ادعا کند که در همه جلسات برگزار شده در استانداری حضور داشته است، بنابراین صرف نظر از حضور به عنوان تنها یک عامل برای اهمیت جلسات ارزشی نمیتواند بیان کننده نیت و رویکرد رسانههای استان قزوین باشد، ضمن اینکه اگر پیامک دعوت برای همه رسانهها میرفت، قطعا تعداد حاضرین به بیش از یک نفر میرسید.
گلایه روابط عمومیها را باید متوجه خودشان دانست
نویسنده بارها به نقل از مدیران روابط عمومی میگوید که «خبرنگاران در جلسات بدون بازخورد اقتصادی حاضر نمیشوند.» اما این گلایه، اولا به خود روابط عمومیها بازمیگردد، مگر وظیفه روابط عمومی، اطلاعرسانی به موقع و دعوت از رسانهها نیست؟ اگر دعوت صورت نپذیرد، خبرنگار چگونه از برگزاری جلسه مطلع شود؟ ثانیا، اگر روابط عمومیها از «مسئله بازخورد اقتصادی» برای حضور خبرنگاران میگویند، بهتر است الگوی مشارکت و تامین مالی رسانههای محلی را اصلاح کنند و این درحالی است که شیوه و الگویی در این رابطه شاهد نبودهایم و دعوتهای سلیقهای همواره به نارضایتی بدنه رسانه منجر شده است.
قضاوت بر اساس یک جلسه، نادیده گرفتن ۱۰۰ شب حضور در میدان
چگونه میتوان در یک یادداشت، جامعه رسانهای استان را به «بازاری شدن» نسبت داد، اما ۱۰۰ شب گذشته را نادیده گرفت؟ در جنگ رمضان با یک دعوت عمومی (همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند «در میدان باشید») خبرنگاران استان قزوین به لحاظ دغدغه فرهنگ ایثار و مقاومت و بدون هیچ چشم داشت مالی خود را به کف خیابانها و مساجد رساندند و هر رسانه با بضاعت اندک خود و حتی هزینه شخصی به تولید محتوا در راستای تبلور ملت مبعوث شده پرداخت.
رییس محترم شورای اطلاع رسانی استان قزوین نیز تاکید داشت که «خبرنگار فعال و غیرفعال در این شبهای گذشته مشخص شد.» بنابراین نمیتوان زحمات این شبها را با یک جلسه اداری نادیده گرفت و به همه برچسب «بازاری» زد.
نقد جاندار به عمق میرود، نه سطح
استاندار محترم قزوین که رویکرد جامعه شناسانه دارد، بارها تاکید کردهاند که «نقد باید جاندار باشد»؛ این یعنی نقد جاندار را باید فراتر از یک رویداد ببینیم و لایههای مدیریتی، اقتصادی و اطلاعرسانی را بررسی کنیم.
متاسفانه یادداشت تیتر قزوین، یک نقد رویدادمحور و سطحی است که همزمانی دو برنامه، فرایند دعوت، تفاوت نقش مسئول و خبرنگار، و پیشینه ۱۰۰ شب حضور حماسی خبرنگاران را نادیده گرفته است.
سخن پایانی آن که ما بر این باوریم که شورای اقامه نماز یک جلسه مهم ارزشی است و جای تاسف دارد که با پوشش حداقلی برگزار شده است، اما نسبت دادن جامعه رسانهای استان قزوین با عباراتی مثل «بازاری شدن تمام عیار» نه عادلانه است و نه حرفهای؛ مشکل، گاه نه در نیت خبرنگار، که در سازوکار دعوت، زمانبندی همزمان رویدادها است و تا وقتی این لایهها را نبینیم، هر انتقاد، هرچند که دلسوزانه باشد، ناقص و عجولانه خواهد بود./
دانش آموخته علوم سیاسی، خبرنگار حوزه اجتماعی و فرهنگی
