به گزارش نقطه تسلیم، در دنیای امروز که بیماریهای غیرواگیر (NCDs) به یکی از بزرگترین چالشهای نظامهای سلامت تبدیل شدهاند، الگوی نوین پیشگیری هوشمند، جایگزین درمانهای پرهزینه شده است.
طبق گزارشهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بیش از ۴۰ درصد سرطانها با تغییر سبک زندگی و تشخیص زودهنگام قابل پیشگیری هستند؛ در همین راستا، استان قزوین با اجرای پویش ملی «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان، از پیشگیری تا درمان و تسکین»، گامی عملیاتی و ساختارمند برای نهادینهسازی فرهنگ خودمراقبتی برداشته است.
چرایی اهمیت این پویش: نگاهی به آمار و ارقام
بر اساس آمارهای ثبت سرطان در ایران، سالانه بیش از ۱۳۰ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در کشور ثبت میشود و پیشبینیهای وزارت بهداشت نشان میدهد که بدون مداخله در سبک زندگی و ارتقای سواد سلامت، این رقم در دو دهه آینده میتواند تا دو برابر افزایش یابد.
بیماری سرطان فراتر از یک چالش زیستی، با ابعاد پیچیده روانی و اجتماعی همراه است که میتواند کیفیت زندگی فرد و ساختار خانواده را به شدت تحت تأثیر قرار دهد؛ با توجه به هزینههای سنگین درمان و پیامدهای روانی ناشی از آن، تغییر رویکرد از مدل درمان محور به مدل پیشگیری محور، ضرورتی بنیادی است.
در اقتصاد سلامت، مفهومی به نام هزینههای فاجعهبار سلامت وجود دارد که به شرایطی اشاره دارد که مخارج درمان حتی میتواند ، معیشت یک خانواده را به زیر خط فقر بکشاند.
هزینههای درمان سرطان، به ویژه در مراحل پیشرفته که نیازمند شیمیدرمانیهای سنگین، رادیوتراپی و داروهای خاص است، فشاری کمرشکن به اقتصاد خانوارو منابع محدود بیمهها وارد میکند و آمارها نشان میدهد هزینه پیشگیری و تشخیص زودهنگام، قابل مقایسه با هزینههای درمان در مراحل پیشرفته نیست.
همچنین هر فردی که با غربالگری زودهنگام از پیشرفت بیماریاش جلوگیری میشود، به عنوان یک نیروی کار فعال در بدنه اقتصادی استان باقی میماند.
هر ریالی که امروز در پویشهای خودمراقبتی هزینه میشود، به معنای جلوگیری از صرف دهها میلیون تومان هزینه در آینده و حفظ امنیت روانی خانوادههای قزوینی است.
پویش «هیچکس تنها نیست» دقیقاً با درک این ضرورت اقتصادی و اجتماعی، به دنبال آن است تا سرمایهگذاری روی پیشگیری را به اولویت نخست خانوادههای قزوینی تبدیل کند.
از انجایی که سرطان یک بیماری انفرادی نیست و میتواند به یک بحران اجتماعی تبدیل شده و ساختار خانواده و جامعه را تحت تاثیر قرار دهد، با افزایش آگاهسازی در تمامی ابعاد این بیماری، فرهنگ حمایت اجتماعی به عنوان جایگزین انزوای ناشی از بیماری میتوان تا حد زیادی از آسیبهای اجتماعی آن کاسته شود.
با ورود تشکلهای مردمنهاد، سفیران سلامت و گروههای مرجع به این پویش، نوعی شبکه پشتیبان اجتماعی شکل میگیرد و بی شک اثر بخشی برنامههایی با هدف کاهش آثار مختلف این بیماری اثر بخش تر خواهد بود؛ وقتی جامعه بیاموزد که سرطان را نه به عنوان یک پایان، بلکه به عنوان یک بیماری قابل مدیریت در صورت شناسایی بهموقع بشناسد، تابآوری اجتماعی در برابر چالشهای بهداشتی افزایش یافته و همبستگی میان مردم و دستگاههای دولتی برای حل یک معضل مشترک تقویت میشود.
گامهای اجرایی، از توانمندسازی اداری تا بسیج اجتماعی
پویش «هیچکس تنها نیست» که محصول همافزایی وزارت کشور و وزارت بهداشت است، در استان قزوین با هدایت دفتر امور بانوان و خانواده استانداری و دانشگاه علوم پزشکی قزوین، اجرا میشود.
مریم بیدخام، مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین، با تأکید بر نقش مؤثر سواد سلامت از برگزاری پویشی تحت عنوان «هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان، از پیشگیری تا درمان و تسکین» در استان خبر داد و گفت: آموزش، کمهزینهترین راهبرد مقابله با سرطان است؛ در همین راستا، دورههای آموزشی با مشارکت سازمان مدیریت و برنامهریزی برای مشاوران امور بانوان دستگاههای اجرایی آغاز شده تا این افراد به عنوان سفیران سلامت، دانش پیشگیری را به بدنه کارکنان دولت و خانوادههای آنان منتقل کنند.
مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری قزوین برگزاری این همایش را نقطه عطفی برای ایجاد پیوند میان سفیران سلامت، مبلغان مذهبی و تشکلهای مردم نهاد دانست و گفت: ما با این همایش قصد داریم اراده استان قزوین را برای تبدیل موضوع سلامت از یک بحث محدود به محیطهای بیمارستانی، به یک مطالبه اجتماعی در سطح جامعه نشان دهیم.
بیدخام: تبدیل موضوع سلامت از یک بحث محدود به محیطهای بیمارستانی، به یک مطالبه اجتماعی در سطح جامعه از مهمترین اهداف این پویش است.
وی تاکید کرد که این پویش، فراتر از یک نشست اداری ساده است و هدف نهایی آن، ترویج فرهنگ خودمراقبتی در میان تمامی شهروندان از طریق آموزشهای همگانی و تأکید بر اهمیت غربالگری های به موقع است تا اصلاح سبک زندگی به یک حرکت جمعی تبدیل شود.
مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین در فراخوانی عمومی از تمامی رسانهها و سازمانهای مردمنهاد خواست تا با شکستن تابوهای موجود پیرامون بیماری سرطان و جایگزینی آن با آموزشهای علمی، در این پویش مشارکت کنند.
در پایان می توان گفت پویش «هیچکس تنها نیست» در قزوین، تنها یک پروژه سلامت محور نیست؛ بلکه حرکتی برای بازتعریف نقش خانواده در تأمین سلامت عمومی است.
وقتی یک جامعه بیاموزد که چگونه پیش از بروز علائم بالینی، به مراقبت از سلامت خود بپردازد، نه تنها بار روانی و اقتصادی بیماریها کاهش مییابد، بلکه شاخصهای امید به زندگی و کیفیت زیستن در استان قزوین ارتقای چشمگیری خواهد یافت./
خبرنگار، فعال رسانه و مدرس کنکور
