به گزارش نقطه تسلیم، وجود زندان حتی در دورافتادهترین نقاط هم می تواند بار سنگینی بر دوش ساکنان شهرهای همجوار بگذارد، وقتی پای پادگانهای اصلاح و تربیت به حریم شهرها باز میشود و خانوادههای زندانیان؛ در پی دیداری دوباره و اندک تسلی خاطر در حوالی زندانها سکنی میگزینند آنگاه فاجعهای اجتماعی رنگ واقعیت به خود میگیرد.
دسترسی نزدیک به زندانیان دربند، خود مهمترین دلیل و انگیزه است که خانوادهها را گاه از دورترین نقاط به سوی شهرکهای نزدیک زندان بکشاند، غافل از آنکه این نزدیکی؛ بهای سنگینی چون حاشیهنشینی؛ بیکاری؛ رواج جرایم خرد و هزاران معضل ریز و درشت دیگر را با خود به همراه دارد.
این مهاجرتهای اجباری؛ غالباً توسط خانوادههایی صورت میگیرد که از وضعیت اقتصادی چندان مناسبی برخوردار نیستند، نتیجه؛ شکلگیری سکونتگاههای حاشیهای است که با گذشت زمان نه تنها بر جمعیت شهر میافزایند بلکه هویت فرهنگی و بافت اجتماعی مناطق را نیز به کلی دگرگون میکنند.
در این میان؛ شهر یا شهرک میزبان؛ بار سنگین اجتماعی و اقتصادی خانوادههای زندانیان را یک تنه بر دوش میکشد، باری که شاید چارهای جز تحملش نباشد اما ادامه این روند مخرب؛ مناطق شهری نزدیک زندان را به ورطه معضلاتی بغرنج میکشاند، این مناطق به تدریج به کانون رویدادهای غیر قابل پیشبینی و حتی مناطق جرمخیز تبدیل شده و نامشان در صدر اخبار حوادث قرار میگیرد.
خانوادههای زندانیان عموماً؛ قشری به شدت آسیبپذیر از جامعه هستند که بی توجهی به وضعیت معیشتی و اجتماعی آنان همواره زمینه را برای گسترش فقر و اعتیاد فراهم آورده است و این چرخه معیوب در نهایت به ضرر کل جامعه تمام میشود.
آنچه این وضعیت را تلختر میکند وجود قوانینی ست که سالها است بر زمین مانده؛ قانون انتقال زندانها و مراکز اقدامات تأمینی و تربیتی به خارج از شهرها مصوب ۱۳۸۰ به همراه آییننامه اجرایی آن به صراحت بر لزوم انتقال تمامی زندانها؛ به ویژه مراکز فرسوده و قدیمی به حومه شهرها تأکید دارد.
این قوانین نه تنها به منظور دور کردن تبعات اجتماعی و امنیتی زندانها از بافت شهری؛ بلکه با هدف فراهم آوردن امکانات به روز و ارتقاء سطح رفاه زندانیان و جامعه تدوین شدهاند، استفاده از امکانات نوین در زندانهای جدید؛ میتواند به طبقهبندی و تفکیک بهتر مجرمین بر اساس جرائمشان یاری رساند و این امر؛ ضمن کاهش تنشها و درگیریهای معدود درون زندانها به بهبود فرآیند اصلاح و تربیت نیز کمک شایانی خواهد کرد.
انتقال زندانها به خارج از شهرها؛ نه یک گزینه بلکه یک ضرورت انکار ناپذیر برای سلامت جامعه؛ امنیت شهروندان و حفظ کرامت انسانی است، نادیده گرفتن این مهم؛ جز تعمیق زخمهای کهنه اجتماعی و فراهم آوردن بستری برای بحران های آینده ارمغانی نخواهد داشت.
اخیراً تفاهمنامهای میان وزارت اقتصاد و سازمان زندانها برای تفویض اختیار مولدسازی داراییهای مازاد این سازمان برای انتقال زندانها به خارج از شهر منعقد شده بود.
چندی پیش هم وزیر دادگستری در جلسه بررسی مشکلات قضایی در استان قزوین که با حضور معاون امور مجلس قوه قضاییه؛ رییس کل دادگستری استان؛ استاندار و نمایندگان مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی؛ مدیران سازمانهای تابعه و جمعی از مسئولان برگزار شد؛ در خصوص وجود زندان چوبیندر در داخل شهر حرفهایی مهم زده شد.
این که بسیاری از استانها با مشکل استقرار زندان در مرکز شهر درگیرند و پیگیریهای لازم برای انتقال زندان به خارج از شهر را با استفاده از ظرفیت مولدسازی انجام خواهد شد تا از محل فروش مکان فعلی؛ زندان جدیدی با تامین زیر ساختها در زمینی که در اختیار سازمان زندانها قرار دارد زندان جدید احداث شود.
و اما زندان چوبیندر قزوین، چوبیندر محلهای است در فاصله ۱۰ کیلومتری قزوین، محلهای که نام آن را منطقه منفصله شهری گذاشتهاند؛ اما گویا این انفصال از شهر فقط مربوط به موقعیت این منطقه نیست بلکه این ناحیه این روزها از خدمات شهری قزوین نیز منفصل شده است.
نام چوبیندر با زندان بزرگ آن پیوند خورده است، زندانی که روزی بیرون از شهر بود اما امروز به واسطه توسعه مناطق پیرامونی خود در مرکز محلهای بزرگ با چند هزار نفر جمعیت قرار گرفته و مشکلات عدیده ای را برای مردم ایجاد کرده است.
چوبیندر جزو ۴۰۰ محل آلوده کشور در حوزه اعتیاد است، تهیه و توزیع مواد مخدر روز به روز در این منطقه گسترش پیدا کرده و گویی به قطب مواد مخدر استان تبدیل شده است و اگر بخواهیم از ورود افراد برای تهیه مواد به منطقه جلوگیری کنیم این اشخاص از راه باغستان به چوبیندر وارد میشوند.
از طرف دیگر مجازات و یا محکومیتهای خاصی در حوزه مواد مخدر در این منطقه وجود ندارد و همین مسئله سبب جولان فروشندگان و توزیع کنندگان مواد مخدر در این منطقه است.
فاصله مدرسه تا زندان چند قدمی بیش نیست و صدای اعلانهای عمومی در زندان از طریق بلندگوها و تجمع خانواده زندانیان جهت ملاقات و برخی موارد کاری؛ نه تنها در سطح منطقه بلکه در سطح مدرسه نیز منعکس میشود و دانش آموزان در محل تعلیم و تربیت، با مسئله زندان و زندانیها نیز مواجه میشوند.
از طرف دیگر ملاقات کنندگان زندانیان در این منطقه حاضر میشوند که گاه خود این افراد از وضعیت اجتماعی و روانی خوبی برخوردار نیستند که در تبعات این مسئله شاهد تغییر مسائل فرهنگی این منطقه نیز هستیم، امنیت مردم و منطقه خیلی فراهم نیست و در این مدت شاهد حضور زندانیان فراری در منازل مردم و یا تیراندازی در راستای فرار زندانیان هم در چوبیندر بودهایم.
با ورود هر زندانی به زندان تمام شهر بسته یا با اعدام هر متهم شرایط روانی نامناسبی در چوبیندرحاکم میشود و اهالی می گویند فرزندانشان مجبورند در چنین شرایطی بزرگ شوند و دائماً دچار اضطراب و دلهره هستند، همین وضعیت بحرانی به گونه ای دیگر در شهرک اقبالیه نیز که نزدیک به زندان چوبیندر است در شکلی مشابه عیناً تکرار می شود که ضرورت تسریع در جابجایی زندان را برای مدیران استان دو چندان می کند.
چندی پیش رییس کل دادگستری سابق استان علی شعبانی در دیدار با مردم ناحیه منفصل شهری چوبیندر قزوین با اشاره به وجود زندان در کنار این ناحیه شهری گفته بود: قرار گرفتن زندان در کنار چوبیندر معضلات اجتماعی برای سکنه این روستا ایجاد کرده و به همین خاطر دستگاه قضا به دنبال انتقال و جا به جایی زندان از این منطقه به نقطهای دیگر است.
در حال حاضر در ناحیه چوبیندر با معضلاتی از جمله حضور اتباع بیگانه، خرده فروشی مواد مخدر و وقفی بودن زمینهای مردم روبهرو هستیم که در راستای احیای حقوق عامه برای حل این مشکلات تلاش خواهیم کرد؛ همچنین پایگاه انتظامی در این ناحیه باید ارتقا پیدا کند تا از توان بیشتری برای مقابله با مجرمان در منطقه چوبیندر برخوردار شود.
شعبانی با بیان اینکه اهالی چوبیندر از نرخ بالای آسیبهای اجتماعی در این منطقه گلهمند هستند گفته بود باید جلوی بروز جرائمی که ساکنان چوبیندر را نگران کرده، گرفته شود و برای بررسی این مشکلات و برطرف کردن آنها باید کمیته ویژهای تشکیل شود تا راهکارهای دقیقی برای رفع این مشکلات تدوین گردد.
با آن چه گفته شد ضرورت جابجایی زندان از منطقه چوبیندر قزوین به نقطهای دور از شهر بسیار ضروری و حیاتی به نظر می رسد و نیازمند عزم عمومی و همگانی است تا این معضل هر چه سریعتر یقه مردم چوبیندر و اقبالیه و حتی مردم شهر قزوین را رها کند./
دانش آموخته روابط عمومی و مدیریت بازرگانی، نویسنده و روزنامهنگار در حوزههای اجتماعی، حوادث، گزارشات و تحلیل؛ مدیر اسبق روابط عمومی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، مالک و صاحب کانال تلگرامی هیچ، مجری صدا و سیما و مشاور ارشد تبلیغات
