به گزارش خبرنگار نقطه تسلیم، حجتالاسلام ولیالله مصائبی روز دوشنبه در نشست شورای آموزش و تحقیقات کشاورزی استان قزوین اظهار کرد: کشاورزی تنها به تولید غذا محدود نمیشود، بلکه یک پدیده چندبعدی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.
وی اضافه کرد: جنبه فرهنگی آن اشاره به این موضوع دارد که کشاورزی بخشی از هویت فرهنگی بسیاری از جوامع است، آیینها، جشنها (مانند آیین شکرگزاری جشن برداشت)، ضربالمثلها و حتی غذاهای سنتی ریشه در کشاورزی دارند و انتقال دانش کشاورزی از نسلی به نسل دیگر، بخشی از میراث فرهنگی است.
حجت الاسلام مصائبی با بیان اهمیت جنبه اجتماعی کشاورزی تاکید کرد: کشاورزی ساختارهای اجتماعی را شکل میدهد، از خانوادههای کشاورز گرفته تا جوامع روستایی، همکاریهای جمعی مانند آبیاری سنتی مثل قناتها یا کارهای گروهی در زمان برداشت، پیوندهای اجتماعی را تقویت کرده و مهاجرتهای روستایی-شهری نیز اغلب تحت تأثیر وضعیت کشاورزی قرار دارند.
این مسوول در ادامه ضمن اشاره به جنبه اقتصادی کشاورزی تصریح کرد: کشاورزی یکی از پایههای اقتصاد ملی در بسیاری از کشورهاست، تأمین امنیت غذایی، اشتغالزایی، صادرات محصولات کشاورزی و صنایع وابسته مانند بستهبندی و فرآوری از نقشهای اقتصادی آن است و نوسانات در تولید کشاورزی میتواند تاثیر مستقیم بر تورم، قیمت مواد غذایی و سیاستهای اقتصادی داشته باشد.
حجت الاسلام مصائبی افزود: طرحهای پژوهشی در این حوزه باید با نگاه فرهنگی و اجتماعی اقتصادی مورد توجه قرار گیرند و ابعاد آمایش سرزمینی آنها به صورت دقیق بررسی شود.
حجت الاسلام مصائبی برای اجرای موفق طرحهای پژوهشی پیشنهاد کرد: باید سه رویکرد ترکیبی اثرگذار بر اساس نظریه بومشناختی مدنظر قرار گیرد، این نظریه شامل سه سطح از روابط یعنی ریزسیستم، میان سیستم و برون سیستم است که میتواند چارچوبی علمی برای تحلیل و اجرای طرحها فراهم کند.
این مقام مسوول افزود: در این چارچوب، سه ضلع مهم شامل مراکز جمعیتی، رسانه و خانواده میتوانند جایگزین سطوح مذکور شوند تا همپوشانی موثری میان نظریه شناختی و ابعاد اجتماعی و فرهنگی پژوهش ایجاد شود و همانگونه که مقام معظم رهبری بر اهمیت نفوذ علم در مزرعه و دانش بنیان شدن کشاورزی و احیای دشت قزوین تاکید دارند، باید پژوهشها به سمت تحقق عملی این رویکرد هدایت شوند.
حجت الاسلام مصائبی در ادامه به سه سناریوی آینده پژوهی کشاورزی ایران اشاره کرد و یادآور شد: سناریوی اول ادامه روند فعلی است که بر این اساس کشاورزی همچنان به شیوه سنتی و ناکارآمد ادامه مییابد و چالشهایی مانند کمبود منابع آب، تغییرات اقلیمی و نابرابری تشدید میشوند، سناریوی دوم اصلاحات محدود است به طوری که برخی اصلاحات در سیاستها و فناوریها انجام میشود اما مشکلات ساختاری مانند تخریب محیط زیست و نابرابری همچنان باقی میمانند.
وی در ادامه سناریوی سوم آینده کشاورزی ایران را تحول بنیادین و پایدار عنوان کرد و افزود: سرمایهگذاری در فناوریهای نوین کشاورزی هوشمند، و سیاستهای پایدار، تضمین امنیت غذایی، بهرهوری منابع و تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، نقش آیندهپژوهی در سیاستگذاری کشاورزی
و تحلیل روندهای جهانی و منطقهای مانند تغییرات اقلیم، رشد جمعیت، و تحولات فناوری بر شمرد.
مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهاد کشاورزی قزوین خاطرنشان کرد: شناسایی فرصتهای نوظهور مثل کشاورزی دیجیتال، زیستفناوری، و بازارهای صادراتی جدید، طراحی سناریوهای راهبردی برای تصمیمگیری بهتر در شرایط عدم قطعیت و تدوین اسناد بالادستی مانند سند امنیت غذایی دانشبنیان و برنامه هفتم از راهبردهای سناریوی تحول بنیادین و پایدار کشاورزی خواهد بود.
