به گزارش نقطه تسلیم، دشت زرخیز قزوین که با گستره 440 هزار هکتاری خود قادر به تامین غذا برای بیش از 20 میلیون نفر جمعیت است، در دهههای گذشته با توجه به اهمیت آن مبنی بر تاکید رهبر شهید در آذر سال 1382 برای احیاء دشت قزوین، اکنون با انواع معضلاتی همچون خشکسالی و فرونشست اراضی روبرو است.
با توجه به اهمیت امنیت غذایی این دشت از دیرباز برای سیرآب کردن آن، آب طالقان در نظرگرفته شده که در سال 1348 ساخت سد انحرافی سنگبان در طالقان و تونل انتقال آن به طول 9 کیلومتر تا زیاران و سد انحرافی زیاران صورت گرفت و شبکه عظیم تاسیسات زیر بنایی آن در سال 1355 به بهربرداری رسید که از سال 1381 مطالعاتی پیرامون سد مخزنی جهت ذخیره سیلاب بهاره رود طالقان انجام شد و در سال 1385 به جهت آبیاری دشت قزوین به بهربرداری رسید.
اما با وجود کمبود آب و عدم تخصیص مناسب و زمانبندی نامناسب آن، عملاً این شبکه گسترده آبیاری که تا اراضی تاکستان و بوئین زهرا امتداد دارد به پروژهای بیحاصل و بدون اثربخشی مبدل گردیده است و نه تنها به احیای دشت قزوین کمک نکرده بلکه با تخصیص آب آن به آب شرب پایتخت و استان البرز بر معضلات این دشت و مردمان آن بیش از قبل افزوده است.
بطوری که باغات و کشاورزی پایدار این دشت را به عنوان یکی از مهمترین منابع تامین امنیت غذایی کشور به سوی خشکسالی و نابودی کشانده و حیات آن را با چالش روبرو کرده است و با مجبور کردن کشاورزان به بهرهبرداری از چاههای آب و تحت فشار قراردادن آبخوانها بر سرعت فرونشست این دشت بیش از بیش افزوده است، بگونهای که از ابتدای سال 1405 تنها یک بار از آبی که از دیر باز به آن تخصیص داده شده بهره برده است.
از منظر دیگر، بر خلاف سیاستهای کلان جمعیتی کشور مبنی بر مهاجرت معکوس، زندگی روستاییان را با معضل شدید بقاء مواجه کرده و معیشت هزاران خانوار را در این شرایط اقتصادی دچار اخلال گردانده است. از دید کلان باید به این نکته هم نگریست که با وجود این مسئله و ایجاد کاهش میزان تولید به عنوان یکی از قطبهای کشَاورزی کشور میتواند موجب زمینه اخلال در امنیت غذایی کشور و کاهش تولید ناخالص ملی را بوجود آورد.
حال همچون سالهای گذشته با دادن وعدههای مختلف توسط نمایندگان و مسوولین استان، این مشکل به طور اساسی و ساختاری حل نخواهد شد و اگر هم به سبب فشارهای مردمی و پیگیریهای مسوولین آبی در این شبکه جاری شود تنها مقطعی و مسکّنی بر زخم عمیق و قدیمی کشاورزان این دشت خواهد بود که به لحاظ همسایگی با پایتخت ناشی گردیده است.
فلذا ایدهآل آن است که چه از سوی نمایندگان و چه از سوی مسوولین امر به موجب اهمیت آن از لحاظ امنیت غذایی، جمعیتی، صنعت، کشاورزی و اشتغال و به لحاظ پروژهای پشتیبان با تامین بودجه مورد نیاز و یا قانون شدن این حق در مجلس و یا هیئت دولت پیگیری گردد تا با جابجا شدن نمایندگان و مسئولین و یا گذر زمان، هر ساله کشاورزان عزیز استان برای احقاق حق مسلم خود از دستگاهی به دستگاه دیگر در برزخ وعدهها به سر نبرند و توفیق آن حاصل شود تا بیانات و فرمایشات بر زمین مانده رهبر شهیدمان از سال 1382 جامع عمل پوشانده شود انشاالله./
کارشناس مالی، فعال حوزه فرهنگی و سیاسی
