به گزارش نقطه تسلیم، پيامبر (ص) میفرماید: “نِعْمَتَانِ مَجْهُولَتَانِ الْأَمْنُ وَ الْعَافِيَة”، دو نعمت پوشيده و ناشناخته است، امنيت و عافيت، معنای این روایت این است که تا زمانی که فقدان این دو نعمت حاصل نشود، انسان اهمیت آن را نمی داند؛ قدر امنیت در زمان جنگ مشخص میشود و قدر سلامتی در زمان مریضی و فقدان تندرستی.
با توجه به اهمیت این دو نعمت یعنی امنیت و سلامت، طبیعی است که برقراری آن نیاز به برنامهریزی، تشکیلات، سیاستگذاری، تخصیص منابع و سایر مواردی دارد که برای رسیدن یک هدف تعریف شده نیاز داریم.
مثلاً برای اینکه امنیت در کشور برقرار شود، نیروهای مسلح کشور، هر یک بر اساس رسالتی که دارند، برنامهریزی میکنند، سازماندهی میکنند، در بودجه کشور تخصص منابع دارند تا بتوانند با هماهنگی در برابر حملات دشمن مقاومت کنند؛ همانگونه که در دفاع مقدس، جنگ ۱۲ روزه و نیز جنگ رمضان دیدیم؛ حافظان امنیت به طور علمی و برنامهریزی شده عمل کردند و پیروز شدند.
اگر دوراندیشی رهبر شهید نبود، اگر برنامهریزی نیروهای مسلح نبود و اگر تلاش شبانهروزی در بخش هوا فضای کشور نبود، امروز کشور عزیزمان ایران در این جنگ شکست خورده بود، اما این برنامهریزیها موجب شد تا ایران به عنوان قدرت چهارم در دنیا مطرح گردد.
حال همانگونه که برای تامینکنندگان امنیت کشور برنامهریزی و حمایتهای کافی از سوی نهادهای قانونگذار و سیاستگذار کشور صورت گرفته، این موضوع در خصوص تامینکنندگان امنیت غذایی کشور نیز مصداق دارد، چرا که امنیت یک بعدی نیست و ابعاد مختلفی دارد و ضروری است به تمامی ابعاد و محورهای آن توجه کرد.
کارکنان وزارت جهاد کشاورزی؛ با حداقل حقوق و با تلاش شبانهروزی امنیت غذایی کشور را تامین کرده، میکنند و خواهند کرد و علی رغم کاستیها، تبعیضها و بیعدالتیهای موجود لحظهای آن را رها نکردند، همانگونه که کارکنان وزارت بهداشت در همه ایام به ویژه همهگیری کرونا با تلاش شبانهروزی سلامت را به جامعه بازگرداندند؛ اما تفاوت در این است که وزیر وقت بهداشت دو بار در مجلس شورای اسلامی حاضر شد و به دفاع از کارکنان وزارت بهداشت پرداخت و همین موجب شد نمایندگان مجلس مصوباتی در خصوص افزایش حقوق کارکنان وزارت بهداشت و به ویژه پرستاران مصوب کنند.
اما در وزارت جهاد کشاورزی نه تنها به این موضوع توجه نشده، بلکه به گونهای ظلم مضاعف به کارکنان با حداقل حقوق دریافتی صورت گرفته است، در مورد کارکنانی که حداقل حقوق دریافت میکنند، مبلغ عائلهمندی و حق اولاد جز حقوق لحاظ شده و این دسته از کارکنان خدوم سالها از حق عائلهمندی و حق اولاد محروم بودهاند که هیچکس به این موضوع توجه نکرده است، به طوری که حقوق یک فرد مجرد با حداقل حقوق بیشتر از یک کارمند با عائله و اولاد است و این است اجرای سیاستهای حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در وزارت جهاد کشاورزی!
بخشی از کارکنان تامین کننده امنیت غذایی کشور، تحت قانون کار هستند؛ آنها در عمل نه مشمول واقعی قانون کار یعنی قانون تامین اجتماعی هستند و نه مشمول قانون خدمات کشوری، به طوری که مرخصی ذخیره سالیانه آنها بر اساس قانون کار ۹ روز ذخیره میشود، اما عیدی دریافتی آنها در آستانه سال جدید بر اساس کارکنان دولت است.
موضوع امنیت غذایی بحثی است که حدود ۱۰ سال بر سر زبانها است و از این دولت به آن دولت و از این وزیر به آن وزیر به آن بی توجهی شده است، حتی یکی از وزرای جهاد کشاورزی در جلسه حقوق و دستمزد سازمان مدیریت و برنامهریزی حاضر نشده و موضوع به بایگانی رفته است.
این موضوع باعث شده تا نرخ مهاجرت از این وزارتخانه افزایش یافته و همکاران متخصص در این وزارتخانه به دنبال انتقال، استعفا و خروج از این سازمان باشند، در حالی که بدنه کارشناسی وزارت جهاد کشاورزی برترین بدنه تخصصی در دولت است.
از سویی، در صورتی که فردی به دنبال انتقال از وزارت جهاد کشاورزی به یک دستگاه دیگر باشد، کمیسیون نقل و انتقال وزارتخانه به بهانه حفظ و نگهداشت منابع انسانی با آن مخالفت میکند، در صورتی که در عمل نشانی از برنامهریزی در راستای مدیریت منابع انسانی وجود ندارد.
نکته دیگر تبعیض در پرداختها است، این تبعیض بین کارکنان وزارتخانه و کارکنان استانها در حال وقوع است، به طوری که افراد در دریافت مزایا، رفاهی و پاداشهای پایان سال و طی سال در تبعیض هستند، از آن مهمتر اینکه در ایام جنگ برای همکاران استانها که شبانه روز در کف بازار وظیفه نظارت و بازرسی از بازار و کنترل کالاهای اساسی را بر عهده داشتند، هیچگونه پرداختی به عنوان حق جنگ پرداخت نشد، حال اینکه گفته میشود کارکنان و مدیران وزارتخانه رقمهایی در حدود ۴۰ میلیون تومان در جنگ ۱۲ روزه دریافت کردند و در همان زمان در رسانهها سر و صدا کرد.
رسالت خطیر وزارت جهاد کشاورزی که توسط متخصصترین نیروی انسانی کشور در حال انجام است، اگر لحظهای متوقف شود، امنیت غذایی کشور به هم میریزد و این موضوع همان مصداق روایت پیامبر اکرم (ص) است که نعمت امنیت پوشیده است و تا ناامنی نشود دیده نمیشود.
از طرفی بر اساس تحقیقات علمی، مهمترین دارایی سازمانها سرمایه انسانی است، این همان انسانی است که اشرف مخلوقات است، اما در وزارت جهاد کشاورزی به اندازه ماشینآلات ارزشی ندارد، به طوری که برای تعمیر و نگهداری اتومبیلها و ماشینآلات برنامهریزی منظمی وجود دارد تا خدای نکرده نقص آن موجب آسیب به دستگاه و انسان و خسارت مالی و جانی نشود، اما در خصوص منابع انسانی دریغ از اندکی توجه!
این یک هشدار به مسئولین وزارت جهاد کشاورزی و متولیان امر حقوق و دستمزد کشور است، تبعیض و بیعدالتی در پرداختها موجب میشود تا متولیان امنیت غذایی کشور کم کم دلسردشده و رفتارهای ضد تولید از خود نشان دهند.
فساد و رشوه نیز یکی از راهکارهایی است که در صورت بی توجهی مسئولین به معیشت کارکنان این وزارتخانه ممکن است در بین کارکنان دیده شود.
مدیریت منابع انسانی یک علم و یک تخصص است که نمود سازمانی آن در ساختار، معاون توسعه مدیریت و منابع در سطح وزارت، مدیران کل استانها و مدیر امور اداری استانها و معاون اداری و مالی شهرستانها است، حال آنکه تصمیم گیریها و رفتار متولیان منابع انسانی نشان میدهد که یا در این حوزه تخصصی ندارند و یا به آن توجهی نمیکنند.
اگر در انتصابها، شرایط احراز پستهای سازمانی مورد توجه قرار گیرد و افراد بر اساس صلاحیت و شایستگی خود در پستهای مرتبط با منابع انسانی انتصاب یابند، بخشی از مشکل حل خواهد شد، این شرایط احراز عموماً در پستهای تخصصی وزارت جهاد کشاورزی رعایت میشود، اما در مشاغل مرتبط با انسان پنداشته میشود که نیازی به تخصص ندارد، در حالی که انسان پیچیدهترین مخلوق خداوند متعال است.
چنین رویکردی در مدیریت منابع انسانی در وزارت جهاد که موجب سطح پایین حقوق و مزایای کارکنان شده، به بازنشستگان این وزارتخانه نیز تسری پیدا کرده است، چرا که بر اساس قانون برای عادلانه کردن حقوق بازنشستگان و رساندن آن به ۹۰ درصد هم تراز شاغلین خود؛ متناسب سازی صورت میگیرد، در حالی که به دلیل سطح پایین حقوق شاغلین، حقوق بازنشستکان نیز افزایش اندکی داشته به طوری که امسال به طور میانگین میزان متناسبسازی حقوق بازنشستگان این وزارتخانه حدود ۵۰۰ هزار تومان بوده است، در صورتی که این عدد در وزارت بهداشت و درمان ۱۰ برابر بیشتر است.
نقش پر اهمیت امنیت غذایی جز با وجود کارکنان خدوم و متخصص ممکن نیست و اگر روند جاری مدیریت ناکارآمد منابع انسانی در این نهاد ادامه یابد، امنیت غذایی کشور به خطر میافتد، از طرفی مسوولین متولی باید در پیشگاه خداوند متعال پاسخگو باشند همانگونه که باید پاسخگوی خانواده و فرزندان کارکنان خود باشند، وَ اللَّهُ لا یُحِبُّ الظَّالِمِینَ./
پژوهشگر حوزه مدیریت و کارآفرینی، خبرنگار
