به گزارش نقطه تسلیم، همه چیز از یک دفتر شیک آغاز میشود؛ شیشههای براق، دکورهای مدرن، لباسهای رسمی، خودروهای گران قیمت و سخنرانیهایی درباره آزادی مالی، بازارهای جهانی و ثروتی که گویا تنها چند ماه با آن فاصله دارید.
اما گاهی پشت این ظاهر فریبنده، نه موفقیت، بلکه شبکهای از وعدههای واهی، وابستهسازی روانی، سوءاستفاده مالی و بنا بر روایت برخی قربانیان در قزوین، حتی آسیبهای اخلاقی و جنسی پنهان شده است، رؤیای پیشرفت و رسیدن به رفاه، خواستهای طبیعی برای هر جوانی است؛ اما همین رویا، گاهی به سرمایه اصلی کسانی تبدیل میشود که از امید دیگران برای تامین منافع خود بهره میبرند.
این روزها برخی افراد با راهاندازی دفترهایی با ظاهری حرفهای و استفاده از عناوینی مانند آموزش بازارهای مالی، رمز ارز، بورس جهانی، تجارت دیجیتال و سرمایهگذاری، جوانان، به ویژه جویندگان کار و دختران جوان را جذب میکنند و از همان ابتدا تصویری از موفقیتی سریع و زندگی رویایی به نمایش میگذارند.
نمایش خودروهای لوکس، پوششهای رسمی، تصاویر سفرهای خارجی، سخنرانیهای انگیزشی و روایتهایی از درآمدهای چند ده یا چند صد میلیون تومانی، نخستین ابزارهای جلب اعتماد هستند.
شعارهایی مانند “چند ماه دیگر به استقلال مالی میرسی” و “دیگر نیازی به شغل معمولی نداری” یا “راه صدساله را یکساله برو” برای بسیاری از جوانانی که زیر فشار مشکلات اقتصادی به دنبال فرصتی برای تغییر زندگی خود هستند، جذاب و امیدوارکننده به نظر میرسد؛ اما بنا بر روایت برخی افرادی که خود را قربانی چنین مجموعههایی میدانند، آنچه در عمل اتفاق میافتد، فاصله زیادی با وعدههای اولیه دارد.
دورههای آموزشی طولانی، مبهم و بدون خروجی مشخص، افراد را ماهها و گاه سالها در چرخهای از انتظار نگه میدارد؛ آموزشهایی که بیش از آنکه مهارتی واقعی ایجاد کنند، زمان، انگیزه و فرصت ورود به یک شغل یا حرفه واقعی را از آنان میگیرند.
در برخی موارد نیز از همان ابتدای همکاری، مدارک هویتی، اطلاعات شخصی و جزئیات زندگی افراد دریافت میشود؛ آگاهی از وضعیت اقتصادی، مشکلات خانوادگی و نقاط ضعف افراد، در صورت نبود نظارت کافی، میتواند زمینه سوءاستفاده یا اعمال نفوذ بیشتر را فراهم کند.
بسیاری از افرادی که جذب چنین وعدههایی میشوند، از اقشار متوسط و متوسط رو به پایین جامعه هستند؛ کسانی که با امید تغییر سریع شرایط اقتصادی، گاه آخرین پسانداز خود را نیز در اختیار این مجموعهها قرار میدهند.
نگرانی زمانی جدیتر میشود که برخی روایتها از آسیبهایی فراتر از مسائل مالی سخن میگویند، شماری از قربانیان در قزوین مدعیاند که پس از جلب اعتماد و ایجاد وابستگی روانی، زمینه برای سوءاستفادههای غیراخلاقی یا جنسی، بهویژه نسبت به برخی دختران جوان، فراهم شده است.
این ادعاها، در صورت اثبات، تنها یک تخلف اقتصادی یا کلاهبرداری مالی نیست، بلکه تهدیدی علیه امنیت اجتماعی و کرامت انسانی محسوب میشود، البته نباید فعالیت سودجویان را به همه فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال، بازارهای مالی یا آموزشهای سرمایهگذاری تعمیم داد.
بسیاری از مؤسسات و متخصصان این حوزه، به صورت قانونی، علمی و حرفهای فعالیت میکنند و نقش مؤثری در ارتقای سواد مالی جامعه دارند، اما مسئله، حضور افرادی است که از نام این حوزهها برای جلب اعتماد و بهرهبرداری از آرزوهای جوانان استفاده میکنند.
واقعیت این است که هیچ نسخه جادویی برای ثروتمند شدن وجود ندارد و موفقیت پایدار، حاصل دانش، مهارت، تجربه، پشتکار، صبر و تلاش مستمر است، هر مسیری که بیش از اندازه بر ثروت آسان، درآمدهای نجومی و موفقیت بدون زحمت تأکید میکند، پیش از هر چیز باید با دقت، تحقیق و نگاه انتقادی بررسی شود.
خانوادهها نیز نباید تنها به ظاهر یک دفتر کار، عنوانهای پرزرقوبرق یا فضای مجازی اعتماد کنند؛ آگاهی از محل فعالیت فرزندان، بررسی سوابق، مجوزها، اعتبار مجموعهها و گفتوگوی مستمر با آنان، میتواند از بسیاری از آسیبهای احتمالی جلوگیری کند.
این یادداشت برای ایجاد ترس نوشته نشده، بلکه برای افزایش آگاهی است؛ برای آن جوانی که تصور میکند راه صدساله را میتوان یکشبه پیمود، برای آن خانوادهای که دفترهای شیک را نشانه اعتبار میداند و برای همه کسانی که آینده خود را در جستوجوی موفقیت میسازند.
ثروت واقعی، بر پایه علم، مهارت، کار سالم و روزی حلال شکل میگیرد، نه بر وعدههایی که پایانشان میتواند از دست رفتن سرمایه، زمان، آرامش، اعتماد و حتی کرامت انسانی باشد.
شاید مسیر پیشرفت طولانی باشد، اما آرامشی که از تلاش صادقانه و پیشرفت تدریجی به دست میآید، ارزشی دارد که با هیچ رؤیای فریبندهای قابل معامله نیست. گاهی آهسته رفتن، امنتر از دویدن به سوی سرابی است که از دور، شبیه بهشت دیده میشود، اما از نزدیک چیزی جز سقوط نیست./
کارشناس روابط عمومی، عکاس و خبرنگار
