به گزارش خبرنگار نقطه تسلیم، مهدیه السادات قافله‌باشی روز شنبه در نشست خبری با موضوع گرامیداشت هفته کتاب که در سالن جلسات اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین برگزار شد، اظهار کرد: در تقویم جمهوری اسلامی ایران، ۲۴ آبان‌ماه به‌عنوان روز کتاب و کتاب‌خوانی نام‌گذاری شده و امسال نیز دومین جایزه «همخوان» به همت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور برگزار می‌شود.
وی با اشاره به برنامه‌های هفته کتاب و کتاب‌خوانی در استان افزود: برای این مناسبت ۲۷۰ برنامه طراحی و پیش‌بینی شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به برگزاری مراسم میثاق با شهدا در کنار شهدای گمنام فدک با حضور کتابداران، شرکت در نماز جمعه و سخنرانی پیش از خطبه‌ها اشاره کرد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین ادامه داد: برنامه‌ای با عنوان «کتاب برخط» برای خانواده بزرگ ارتش در نظر گرفته شده و ویژه‌برنامه‌ای نیز برای نابینایان در کتابخانه شهدا برگزار خواهد شد و همچنین برنامه «با من بخوان» در تمامی کتابخانه‌های عمومی استان اجرا می‌شود و میز کتاب نیز در این مراکز برپا خواهد شد.
قافله‌باشی با اشاره به عملکرد کتابخانه‌های عمومی استان در یک سال گذشته بیان کرد: با وجود شرایط جنگی و تعطیلی‌ها، کتابداران مجموعه حدود سه هزار فعالیت و برنامه اجرا کردند و نشست‌های متعددی در زمینه نقد و بررسی کتاب، ترویج فرهنگ مطالعه، نشست‌های ادبی، کتاب‌خوانی و شعرخوانی برگزار شد.
وی مسابقات کتاب‌خوانی و شعرخوانی و محفل‌های ادبی را از دیگر فعالیت‌های این مجموعه برشمرد و گفت: این برنامه‌ها در محورهای مختلف و با همکاری دستگاه‌ها و نهادهای گوناگون برگزار شده و نشست‌های مناسبتی نیز در ۴۳ کتابخانه سراسر استان برگزار شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین افزود: برگزاری کارگاه‌های قصه‌گویی، نقاشی و فعالیت‌های خلاقانه برای کودکان و نوجوانان و همچنین برپایی جشن‌های ملی، مذهبی و آیینی در مناسبت‌های مختلف تقویمی، از دیگر برنامه‌های فرهنگی اجراشده در کتابخانه‌های عمومی استان بوده است.
قافله‌باشی با اشاره به گستره خدمات کتابخانه‌ای در مناطق مختلف استان اظهار کرد: در حال حاضر ۶۰ کتابخانه در قزوین فعالیت می‌کنند که شامل ۴۳ کتابخانه نهادی و ۱۷ کتابخانه مشارکتی است.
وی با اشاره به خدمات‌رسانی به مناطق عشایری و دورافتاده استان گفت: در سفر به منطقه گلدره کوهین فرصتی فراهم شد تا کودکان عشایری با مفهوم کتابخانه، به‌ویژه کتابخانه سیار و فعالیت‌های آن، آشنا شوند؛ تجربه‌ای که برای این کودکان مواجهه‌ای تازه و جالب با دنیای کتاب و کتاب‌خوانی بود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین ادامه داد: کتابخانه سیار در برنامه‌های تجمعات شبانه نیز حضوری فعال و مستمر دارد و به ارائه خدمات فرهنگی و ترویج کتاب‌خوانی می‌پردازد.
قافله‌باشی با تاکید بر تغییر کارکرد کتابخانه‌های عمومی در جامعه بیان کرد: کتابخانه‌ها در دهه سوم فعالیت خود دیگر صرفا مکانی برای امانت کتاب نیستند، بلکه به‌عنوان پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی شناخته می‌شوند و کارکردهای متنوع‌تری در جامعه دارند.
وی تعامل و مشارکت بین‌بخشی با رویکرد توازن و عدالت را از محورهای فعالیت کتابخانه‌های عمومی دانست و افزود: تلاش کرده‌ایم زمینه ایجاد توازن و عدالت میان کتابخانه‌ها را فراهم کنیم و با گسترش شبکه‌سازی فرهنگی، خدمات کتابخانه‌ای را در مناطق مختلف استان توسعه دهیم.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین تصریح کرد: در هر شش بخش استان، حتی دوردست‌ترین مناطق، خدمات‌رسانی داشته‌ایم و در روستای اردلان شهرستان آوج نیز به‌عنوان یکی از مناطق دوردست استان، خدمات فرهنگی و کتابخانه‌ای ارائه شده است.
قافله‌باشی همچنین از حضور استان در دبیرخانه اجرایی کشور در لیگ ملی کتاب‌خوانی با عنوان «مسجد، محله و کتابخانه» خبر داد و گفت: در مجموع هفت هزار و ۶۲۹ نفر در قالب تیم‌های سه‌نفره در این لیگ شرکت کردند که ۶۳۷ تیم آقا و یک هزار و ۸۷۰ تیم خانم را شامل می‌شدند.
وی افزود: از میان تیم‌های شرکت‌کننده، ۴۰ تیم به مرحله نهایی کشوری و ۶۰۸ تیم به مرحله نهایی استانی راه یافتند و همچنین یک هزار و ۷۰۰ تیم در مرحله نخست آنلاین حضور داشتند و شمار کودکان و نوجوانان شرکت‌کننده نیز به‌ترتیب یک‌هزار و ۵۰۱ و یک‌هزار و ۴۲ نفر اعلام شده است.
قافله‌باشی با اشاره به عملکرد تیم‌های استان قزوین در این رقابت‌ها اظهار کرد: ۲۶۰ تیم از قزوین رتبه نخست را کسب کردند.
وی در ادامه به اقدامات انجام‌شده برای توسعه زیرساخت‌ها و تقویت سرمایه انسانی اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۷۵ نقطه فعالیت کتابخانه‌ای در استان داریم که ۴۳ نقطه آن نهادی و مابقی مشارکتی است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین افزود: سال گذشته کتابخانه «شهدای قشلاق» در قزوین افتتاح شد که این کتابخانه با اعتباری معادل ۲۰ میلیارد تومان و در زیربنایی به مساحت ۳۰۰ مترمربع ساخته شده و دارای بخش غذاخوری، سالن‌های مطالعه مجزا برای آقایان و بانوان، بخش کودک و کلاس آموزشی است.
قافله‌باشی با اشاره به استقبال از این کتابخانه بیان کرد: هزینه حق عضویت ۲۰۰ نفر نخست که در کتابخانه شهدای قشلاق عضو شدند، از سوی شهرداری تقبل شد.
وی درباره توسعه خدمات کتابخانه‌های سیار در استان گفت: در حال حاضر کتابخانه سیار در ۱۰ نقطه از استان قزوین خدمات‌رسانی می‌کند و فردا هم‌زمان با هفته کتاب و کتاب‌خوانی، یک دستگاه کامیون به ناوگان کتابخانه‌های سیار اضافه و برای ارائه خدمات به منطقه بوئین‌زهرا اعزام خواهد شد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین با بیان اینکه پراکندگی جمعیت در منطقه بویین زهرا و نبود کتابخانه سیار، ضرورت راه‌اندازی این خدمت را بیشتر کرده است، افزود: با اضافه‌شدن این دستگاه، تعداد نقاط فعالیت کتابخانه‌ای از ۷۵ به ۸۵ نقطه افزایش می‌یابد و از این کتابخانه سیار نیز هم‌زمان با هفته کتاب رونمایی خواهد شد.
قافله‌باشی همچنین از اهدای یک دستگاه کامیونت ۶ تنی از سوی شرکت بهمن‌دیزل به مجموعه کتابخانه‌های عمومی استان خبر داد و اظهار کرد: در صورت تأمین اعتبار، این دستگاه در سال جدید به شهرهای آبیک و آوج اعزام می‌شود تا مردم این مناطق نیز از خدمات کتابخانه سیار بهره‌مند شوند.
وی با اشاره به هدف‌گذاری انجام‌شده برای توسعه خدمات کتابخانه‌ای گفت: برنامه ما افزایش نقاط خدمت‌رسانی از ۸۵ به ۱۰۰ نقطه در سطح استان قزوین است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین درباره مشارکت بخش خصوصی در توسعه خدمات نیز بیان کرد: بخش خصوصی در این حوزه مشارکت قابل توجهی داشته و پانسیون‌ها از جمله مجموعه‌هایی هستند که در این زمینه فعالیت می‌کنند که در حال حاضر ۶ مجموعه مجوز فعالیت دارند و ۱۲ مجموعه دیگر نیز در حال طی مراحل دریافت مجوز هستند؛ همچنین یک پانسیون در شهر تاکستان فعالیت می‌کند.
قافله‌باشی با اشاره به وضعیت اعضا و زیرساخت‌های کتابخانه‌ای استان اظهار کرد: کتابخانه‌های عمومی قزوین در مجموع ۳۳ هزار و ۱۰۶ عضو دارند و مجموع زیربنای این مراکز به ۲۳ هزار و ۲۸۶ مترمربع می‌رسد که سرانه اعلام‌شده برای کتابخانه‌های استان نیز ۶۲ درصد است.
وی با بیان اینکه زنان حضور پررنگی در کتابخانه‌های استان دارند، افزود: نوجوانان و جوانان بیشترین سهم را در میان اعضا به خود اختصاص داده‌اند و ۷۲ درصد اعضای کتابخانه‌ها را تشکیل می‌دهند و همچنین دانش‌آموزان با سهم ۵۷ درصدی، بخش قابل توجهی از اعضا را شامل می‌شوند و با همراهی و حمایت معلمان و مدیران مدارس در فعالیت‌های کتابخانه‌ای حضور دارند.
قزوین کتابخانه مرکزی ندارد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین در بخش دیگری از سخنان خود به بازطراحی کتابخانه عمومی امام خمینی(ره) اشاره کرد و گفت: در فاز سوم، بازطراحی این کتابخانه در دستور کار قرار گرفت؛ مجموعه‌ای که از سال ۱۳۷۴ فعالیت داشته و طی این سال‌ها تغییرات اساسی در آن انجام نشده بود.
قافله‌باشی افزود: در جریان این بازطراحی، اقداماتی از جمله تعویض پرده‌ها، جداسازی سالن‌های دختران و پسران، تغییر میزها، به‌روزرسانی سیستم روشنایی و اصلاح سایر تجهیزات و امکانات کتابخانه انجام شد.
وی هزینه اجرای این طرح را حدود سه میلیارد تومان اعلام کرد و ادامه داد: کتابخانه عمومی امام خمینی(ره) با بیش از هشت‌هزار عضو، یکی از کتابخانه‌های مهم و پرمراجعه استان به شمار می‌رود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین با اشاره به اینکه این مجموعه عنوان رسمی کتابخانه مرکزی را ندارد، اظهار کرد: با وجود نداشتن این عنوان، کتابخانه امام خمینی(ره) از نظر گستره خدمات و فعالیت‌ها، عملکردی مشابه کتابخانه‌های مرکزی دارد.
قافله‌باشی خاطرنشان کرد: این کتابخانه از ساعت ۸ صبح تا ۹ شب فعالیت می‌کند و در روزهای پنجشنبه و جمعه نیز پذیرای اعضا و مراجعان است. این مجموعه تنها چهار روز در سال تعطیل است و سالن مطالعه آن ظرفیت پذیرش ۱۸۰ نفر را دارد؛ همچنین امکان برگزاری تئاتر و برنامه‌های فرهنگی در سطح استان در این کتابخانه فراهم شده است./
خبرنگار و فارغ التحصیل روزنامه‌نگاری از دانشگاه علامه طباطبایی
